reklam
reklam
Köroğlu Gazetesi | Bolu
reklam

JANDARMA TEŞKİLATI KURULDU (14 HAZİRAN 1839)

JANDARMA TEŞKİLATI KURULDU (14 HAZİRAN 1839)
Bu haber 11 Haziran 2018 - 13:45 'de eklendi ve kez görüntülendi.

Türklerin hayatı, tarihin akışı içerisinde tetkik edildiğinde; devletin idari, adli ve zabıta hizmetlerinin komutanlarca yürütüldüğü görülür. Eski Türklerde hükümdarlar aynı zamanda emniyet ve asayiş hizmetleriyle bizzat uğraşmışlardır. Orhun Kitabeleri’nde Yargan olarak geçen ve Hakanların emrinde, emniyet ve asayişi sağlayan bir zabıtanın bulunduğu bilinmektedir.

Selçuklularda “Surta“, Osmanlılarda “Subaşı“lar, daha sonraları “Zaptiye“ler ve müteakiben yakın tarihte “Jandarma” emniyet ve asayiş hizmetlerini yürüten askeri kolluk teşkilatları olarak görülmektedirler.

Devletin başkenti İstanbul’da ise emniyet ve asayiş hizmetleri farklı bir teşkilat tarafından yürütülmüştür. Bu amaçla İstanbul’un içinde ve dışında asayiş karakolları açılmış ve bu karakollarda Karakullukçu denen Yeniçeriler görev almıştır. Yeniçeri Ağası, Cebecibaşı, Cebeciler, Kaptan Paşa, Topçubaşı ve Topçular, Bostancıbaşı ve Bostancılar, devletin emniyet ve asayişinin sağlanmasında görevli ve sorumlu isimler olarak tarihe geçmişlerdir.

18 Haziran 1826’da Yeniçeriliğin ortadan kaldırılmasından sonra emniyet ve asayiş hizmetleri; “Asakir-i Muntazama-i Mansuri”,”Asakir-i Muntazama-i Hassa” ve 1834 tarihinde Anadolu ve Rumeli’nin bazı eyaletlerinde “Asakir-i Redife” adı altında kurulan askeri teşkilatlar tarafından yürütülmüştür.

16 Şubat 1846 tarihinde Zaptiye Müşirliği kurulmuş, eyalet ve sancaklardaki Umuru Zaptiye hizmetleri doğrudan doğruya bu makama bağlanmıştır. Bu devreye “Tevhidi Zabıta” (zabıtanın birleştirilmesi) devresi de denilmektedir. Zaptiye Müşirliği, bir üst seviyedeki askeri bir makam olan “Seraskerlik” makamına bağlanmıştır. Böylece asıl görevi iç güvenlik ve düzeni sağlamak olan ve tek elden sevk ve idare edilen yeni bir askeri zabıta sınıfı doğmuştur.

14 Haziran 1869 tarihinde teşkilatın ilk nizamnamesi olan Asakir-i Zaptiye Nizamnamesi yürürlüğe konmuştur. Bu nizamname ile zabıta görev ve hizmetleri, yetki ve sorumluluklar hukuki bir çerçeve içine alınmıştır. Nizamname uyarınca her ilde bir Zaptiye Alayı kurulmuş, personeli piyade ve süvarilerden oluşmuştur. Ayrıca, alay, tabur, bölük ve takım teşkilatlanmasına gidilmiştir.

J.Gn. K.lığı tarihi yazılması sırasında 893 ve 894 sayılı Jandarma Emirnamelerine rastlanılmış ve bunlarda yer alan emirlerden 1846 yılının gerçek kuruluş yılını yansıtmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle Asakiri Zaptiye Nizamnamesinin kabul tarihi olan 14 Haziran 1869’un “14 Haziran” ı ile Tanzimat Fermanının yayınlandığı 1839 yılı birleştirilerek, 14 Haziran 1839 Jandarmanın kuruluş tarihi olarak kabul edilmiştir.

1877–1878 Osmanlı- Rus harbinden sonra Sadrazam Sait Paşa modern bir zabıta teşkilatı kurmak için İngiltere ve Fransa’dan subaylar getirtmiş, teşkilatlanmada değişiklik yapılmış ve 20 Kasım 1879’da Seraskerlik makamına bağlı Umum Jandarma Merkeziyesi kurulmuştur.

Jandarma, 1908 yılında II nci Meşrutiyet’in ilan edilmesinden sonra özellikle Rumeli’de büyük başarılar göstermiştir. Bunun üzerine teşkilat 1909 yılında yeniden düzenlenerek Harbiye Nezareti’ne bağlanmış ve Umum Jandarma Kumandanlığı adını almıştır.

Jandarma Birlikleri, 1914 yılında başlayıp 1918 yılında biten Birinci Dünya Savaşı ile 1919 yılında başlayıp 1922 yılında biten Kurtuluş Savaşımızda, hem iç güvenlik görevlerini sürdürmüşler hem de birçok cephede Silahlı Kuvvetlerin ayrılmaz bir parçası olarak yurt savunmasına iştirak etmişlerdir. Jandarma Birliklerinin bu savaşlarda gösterdiği kahramanlıklar ve yararlılıklar her türlü övgünün üzerindedir.

29 Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilanından sonra, devletin birçok kuruluşunda olduğu gibi, Jandarma teşkilatında da reorganizasyon çalışmalarına bir plan çerçevesi içerisinde başlanılmıştır.

1918 yılında kapatılan Jandarma Astsubay Okulu İzmit’te yeniden açılmıştır. Sabit Jandarma Bölge Müfettişlikleri ve İl Jandarma Alay Komutanlıkları yeniden teşkilatlandırılmış, Seyyar Jandarma Birlikleri güçlendirilmiştir.

10 Haziran 1930 tarihinde 1706 Sayılı Kanun çıkarılmış ve Jandarma teşkilatı bu günkü hukuki statüsünü kazanmıştır. 1939 yılında Jandarma Teşkilatı; Sabit Jandarma Birlikleri, Seyyar Jandarma Birlikleri, Jandarma Eğitim Birlikleri ve Okullar olmak üzere üç grup halinde yeniden düzenlenmiştir. 1949 yılında nüfusu fazla olan illerde, polis görevli Jandarma Birlikleri kurulmuş ise de, bu birlikler 1960 yılında kaldırılmıştır. 1957 yılında Jandarma Sınır Birlikleri tugaylar haline dönüştürülmüş, ayrıca Jandarma Eğitim Tugayları kurulmuştur. 1966–1967 yıllarında birden çok İl Jandarma Komutanlığını bünyesine alan Jandarma Bölge Komutanlıkları kurulmuştur.

1974 yılında Jandarma Komando Birlikleri ile Jandarma Havacılık Birlikleri Kıbrıs Barış Harekâtı’na katılmış ve Kıbrıs Türkünün bağımsızlık mücadelesinde de ön saflarda yerini almıştır.

1982 yılında 2692 Sayılı Yasa ile kıyı ve karasularımızın korunması görevi Sahil Güvenlik Komutanlığı’na devredilmiştir. 1983 yılında 2803 Sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu yürürlüğe girmiştir. 1988 yılında 3497 Sayılı Yasa ile kara sınırlarımızın korunması ve güvenliğinin sağlanması görevi Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na verilmiştir.

Sorumluluk sahasında meydana gelen olaylarla ilgili olarak, suç ve suç delillerinin bilimsel yollarla araştırılması ve yargıya götürülmesi amacıyla 1993 yılında Ankara’da Jandarma Kriminâl Daire Başkanlığı (JKDB), 1994 yılında Van, 1998 yılında Bursa,  2005 yılında ise Aydın Jandarma Kriminâl Lâboratuar Amirlikleri kurulmuş ve Aydın Jandarma Kriminâl Laboratuarı 2014 yılında İstanbul iline taşınmıştır. Bu çalışmalar kapsamında; 81 İl ve 388 İlçe Jandarma Komutanlığı bünyesinde Olay Yeri İnceleme Timleri (OYİT), 34 İl Jandarma Komutanlığı bünyesinde Patlayıcı Madde İmha Timi, 14 Jandarma Bölge Komutanlığı bünyesinde Parmak İzi Arşiv Kısım Amirlikleri teşkil edilmiştir.

Jandarma birlikleri 1984 yılından günümüze kadar geçen süre içerisinde, ülkemizin bölünmez bütünlüğüne kasteden PKK/KONGRA-GEL ve diğer terör örgütlerine karşı, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri olmak üzere bütün ülke sathında terörle mücadelenin en önemli unsuru olmuştur. Bu uğurda binlerce şehit ve yaralı veren Jandarma, bundan sonra da her ne pahasına olursa olsun ülkemizin birlik ve beraberliğini korumaya devam edecektir.

12 HAZİRAN

1919- Yunanlılar Bergama’yı işgal etti.

1919- Mustafa Kemal Paşa, Havza’dan Amasya’ya geçti.

1921- Yunan taarruzu öncesinde, Yunan Kralı, Başbakanı ve Genelkurmay Başkanı İzmir’e geldi.

1924- Türkiye’nin ilk sanatoryumu olan Heybeliada Sanatoryumu kuruldu.

1940- Cumhurbaşkanı İsmet İnönü başkanlığında toplanan hükümet, savaş dışı kalınmasını kararlaştırdı.

1960- Geçici anayasa açıklandı. TBMM’nin bütün hak ve yetkileri Milli Birlik Komitesine verildi.

1966- Keban Barajı’nın temeli atıldı.

13 HAZİRAN

1859- Erzurum’daki şiddetli depremde, kentin yarısından fazlası hasar gördü ve 3 bin kişi öldü.

1919- Yunanlılar Dikili’yi işgal etti.

1928- Türkiye Cumhuriyeti ile Düyunu Umumiye (Osmanlı Borçları) alacaklıları arasında sözleşme imzalandı.

1961- Federal Almanya’ya işçi gönderilmesinin esaslarını düzenleyen protokol imzalandı. İlk işçi kafilesi, 24 Haziranda trenle yola çıktı.

1971- Kültür Bakanlığı kuruldu.

1991- Türkiye ile KKTC arasında pasaport uygulaması kaldırıldı.

2007- Hakkâri’nin Yüksekova ilçesine bağlı Dağlıca köyü yolunda teröristlerce döşenen patlayıcının infilak ettirilmesi sonucunda bir binbaşı şehit düştü, iki er yaralandı.

14 HAZİRAN

1839- Jandarma Teşkilatı kuruldu.

1909- Dernek kurma özgürlüğüne ilişkin ilk yasa olan ”İçtimaatı Umumiye Kanunu” kabul edildi.

1926- Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa’ya, İzmir’de suikastta bulunulacağı haber alındı. Suikast girişimi failleri Ziya Hurşit ve arkadaşları tutuklandı.

1935- Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kurulmasına ilişkin yasa TBMM’de kabul edildi.

1935- Maden Tetkik ve Araştırma Enstitüsü ve Etibank’ın kurulmasına dair kanunlar TBMM’de kabul edildi.

1937- Hatay’ın bağımsızlığı TBMM’de onaylandı.

2007- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, YİMPAŞ Holding Yönetim Kurulu Başkanı Dursun Uyar ve 10 yönetim kurulu üyesi hakkında ”Sermaye Piyasası Kanununa muhalefet” suçundan verilen hapis ve para cezalarını onadı.

2017- MİT TIR’ları davasında yargılanan CHP İstanbul Milletvekili Enis Berberoğlu’na 25 yıl hapis cezası verildi. Tutuklanan Berberoğlu, Maltepe Cezaevi’ne konuldu.

15 HAZİRAN

1826- Sultan II. Mahmut Yeniçeri Ocağı’nı kaldırdı, yerine “Asakir-i Mansure-i Muhammediye” adıyla yeni bir askeri teşkilat kuruldu. Bu olay Osmanlı tarihinde Vaka-i Hayriye (Hayırlı Olay) olarak anıldı.

1927- İst. Emraz-ı Akliye ve Asabiye Hastanesi (Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi) hizmete girdi.

1942- Atatürk’ün Şişli’de oturduğu ev müze oldu.

1992- Türkiye’nin ilk AIDS hastası Murteza Elgin öldü.

2017- CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, CHP İstanbul milletvekili Enis Berberoğlu’nun tutuklanmasının ardından bugün ‘Adalet Yürüyüşü’ başlattı.

16 HAZİRAN

1535- Barbaros Hayrettin Paşa, Haçlı donanmasına karşı zafer kazandı.

1919- Yörük Efe Müfrezesi, Malkoç köprüsüne baskın yaptı ve Yunan müfrezesini imha etti.

1920- Ermeniler Oltu’yu işgal etti.

1934- İran Şahı Rıza Pehlevi’nin Türkiye ziyareti başladı.

1949- Devlet Tiyatro ve Operası kuruldu.

1987- Türkiye’yi ziyaret eden İran Başbakanı Musavi’nin Anıtkabir’i ziyaret etmemesi tepkiyle karşılandı. Erdal İnönü, Başbakanlık önüne siyah çelenk bıraktı.

1994- Anayasa Mahkemesi, Demokrasi Partisinin (DEP) kapatılmasına ve bu partinin üyesi olan 5’i cezaevindeki 13 milletvekilinin üyeliğinin sona ermesine karar verdi.

17 HAZİRAN

1919- Yunan kuvvetleri Menemen’de katliam yaptı.

1951- Türk Milli Futbol Takımı, Federal Almanya’yı Berlin Olimpiyat Stadı’nda 2–1 yendi. Başarılı kurtarışlar yapan kaleci Turgay Şeren’e, ”Berlin Panteri” denilmeye başlandı.

1964- Başbakan İsmet İnönü’ye suikast girişimi iddiasıyla yargılanan Mesut Suna, 20 yıl 6 ay hapisle cezalandırıldı.

1967- Çin, ilk hidrojen bombasını patlattı.

1972- ABD’de Watergate skandalıyla ilgili ilk haber yayımlandı.

1992- Yeni Galata Köprüsü törenle hizmete açıldı.

2015- Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel vefat etti.

18 HAZİRAN

1920- Fransızlar, Zonguldak’ı işgal etti ve 20 günlük mütareke sona erdi.

1934- II. Dil kurultayı Dolmabahçe Saray’ında toplandı.

1953- Mısır’da 74 yıllık İngiliz egemenliğinin sona ermesiyle, cumhuriyet ilan edildi.

1988- Başbakan Turgut Özal, Ankara Atatürk Spor Salonu’nda yapılan ANAP Büyük Kongresi’nde, Kartal Demirağ’ın silahlı saldırısında elinden yaralandı.

1992- ”Yeşil Kart” uygulaması, TBMM’de kabul edildi.

1993- Haydar Aliyev, Azerbaycan Cumhurbaşkanı oldu.

 

 

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER