reklam
reklam
SON DAKİKA

Köroğlu Gazetesi | Bolu

DUYGUSAL MANİPÜLASYON: GASLİGHTİNG NEDİR?

DUYGUSAL MANİPÜLASYON: GASLİGHTİNG NEDİR?
14 Nisan 2021 - 12:35

Şiddeti bilinçli hale getirmek ve şiddeti birimlere ayırmak ne kadar doğru bilmiyorum mamafih bu durum yaşayanlara zihinsel farkındalık yaratmak adına bu yazıyı yazmak istedim.

Öncelikle lisans hayatımda sık sık karşıma çıkan bir öykü ile tasvirlemeye çalışacağım.

Bir kadın, bir süredir evindeki eşyaların kaybolup, daha sonra bir anda eski yerlerinde belirdiğinden şikayet ediyor. Yerlerine baktığında onları bulamıyor, ancak eşyalar sonradan eski yerlerinde beliriyor. Hatta her sabah işe gitmeden çekmecedeki çikolatalardan alırken, bir sabah bu çikolataları yerinde bulamıyor. Akşam eve geldiğinde ise tam 12 paket çikolatayı baktığı aynı yerde görüyor.  Anlayamadığı bu durumu, birlikte yaşadığı sevgilisi ile de paylaşıyor. Sevgilisi her seferinde “Hayır, onlar hep oradaydı. Sen kendi kendine kuruyorsun.” gibi yanıtlar veriyor, ve bu konuyu ne zaman konuşsalar aralarında bir gerginlik çıkıyor. Artık bu durum o kadar sık oluyor ki, kadın gerçekten de kendinden şüphe ediyor. Hatta bu durum hakkında “acaba bütün bunları ben kendim mi kuruyorum, bana bir şeyler mi oluyor?” diye bile düşünüyor. Bunun üzerine internette araştırmaya başlıyor. Tam o noktada “Gaslighting” terimi ile karşılaşıyor.

Gaslighting Nedir?

Gaslighting aslında kişinin, daha fazla güç elde etmek için çeşitli taktiklerle karşısındakine gerçekliğini sorgulatmasıdır. Bu durum aynı zamanda bir manipülasyon çeşididir. Kişi öncelikle karşısındakinin güvenini kazanır ve onun için güvenilir bir kaynak haline gelir. Akabinde çeşitli oyunlarla kişiye  gerçekliğini sorgulatarak, en güvenilir kaynak olan kendisinin dediklerini uygulatmaya çalışır.

Kişinin frontal lobunda yani bilişsel faaliyetlerinde beyin ambivalansı yaşatarak gerçeklik ile ilgili durumlarda sorgulama yapmasına sebebiyet vermektedir.

Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerin genel olarak ilişkilerinde kullandığı partneri istismar edici bir davranış biçimidir. 

Şöyle ki yaşanan bir olayın hiç yaşanmamış olduğunu iddia etme, söylenmemiş bir şeyi söylendiğine dair ciddi bir inandırma çabası gibi durumlarla kendini gösterir. Tüm bu durumların karşı tarafın psikolojik sıkıntılarından kaynaklandığını iddia edebilirler. Gaslighting’i genel olarak partnerini sosyal ilişkilerinden soyutlamayı başardığında ve kendine bağımlı hale getirdiğinde yaparlar.

 Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerde görülen bir davranış biçimi değildir, normal bir davranış biçimi olmadığından inceden bir psikolojik bozukluk olabileceği düşünülüp sinyallerini aldığımız anda elimizdekileri yavaşça bırakıp oradan hemen uzaklaşmak en mantıklısı olacaktır.

İlişkide Gaslighting Belirtileri Nelerdir?

Gaslighting ile ilgili sorun şu ki, maruz kaldığımız zaman kendimize değil, karşımızdakine çok güveniyoruz. Tam da bu sebeple manipülasyona maruz kaldığımızı fark edemiyoruz. Peki bunu nasıl fark edebiliriz? Bazı gaslighting teknikleri neler mesela?

* Çok açık yalanlar söylerler. Yalanın doğru olmadığını bilirsiniz. Ama o kadar açıktır ki, yalan olduğuna ihtimal veremeyip inanmaya başlarsınız.

* Söylediklerinden emin olduğunuz şeyi söylemediğini iddia ederler. Ancak bu o kadar sık olur ki, bir süre sonra hafızanızdan şüphe duymaya başlarsınız.

* Sizi sıklıkla eleştirir, özgüveninizin zedelenmesine sebep olurlar. Ancak nadir de olsa iltifat ederler ki, bu sayede çok sık eleştiri yaptıkları gizlensin. Bu o kadar yavaş ve derin olur ki, suyu ısınan kurbağa misali durumu fark edemezsiniz bile!

* Eleştirilerine destekçi kişileri örnek gösterirler. “Ailen de senin böyle olduğunu düşünüyor! “Arkadaşların da senin saçmaladığının farkındalar!” Bu sayede kendi gerçekliğinizi sorgulamaya başlarsınız.

* Aranızda geçen sorunlarda suçun sizde olduğunu söylerler. Nerede hata yaptığınızı sorgulatır, sorunlu olduğunuzu düşünmenizi sağlar, hatta aklınızı yitirdiğinizi bile düşünmenize sebep olurlar.

Ayrıca,

*Kendinizi sık sık özür dilerken buluyorsanız,

*Sürekli zihniniz  karışık halde, suçu kendinizde arıyorsanız

*Yeterince iyi olup olmadığınızı sorguluyorsanız

*Bu kişiyle tanışmadan önce daha özgüvenli ve özsaygılı olduğunuzu düşünüyorsanız da gaslighting’e maruz kalıyor olmanız olası.

Gaslighting’e Uğruyorsak Neler Yapmalıyız?

Bu durumu yaşayan birçok insan “Gaslighting tedavisi nelerdir? Gaslighting nasıl kurtulurum?” gibi sorular sorabiliyor. Gaslighting’i aşmak için kendi başımıza yapabileceğimiz şeylere birlikte bakalım.

* En önemli adım durumu fark etmek. Çünkü bahsettiğimiz gibi, bu durumun genelikle farkında olmuyoruz. Ancak yaşayan taraf olarak bizler farkında olamasak da, çevremiz bazen bu durumu gözlemleyebiliyor. Eğer çevrenizden son zamanlarda partnerinizin davranışına yönelik uyarılar aldıysanız, farkındalık geliştirmek için onlarla detaylı konuşabilirsiniz. Aynı zamanda bahsettiğimiz yöntemleri partnerinizle yaşadıysanız, bu bloğu da farkındalık kazanmak için bir fırsat olarak görebilirsiniz.

* Yaşadıklarınızı not alın. Size gaslighting uygulayan kişi ile günlük konuşmalara girmek çok zordur. Çünkü bu durumda gerçeklik çarpıtıldığı için kendinizden şüpheye düşebilirsiniz. Tam da bu noktada bir günlük tutmak, yaşadıklarınızı not almak dikkatinizin dağılmasını önleyecektir. Bu sayede yaşadığınız olay hakkında kendinizden şüpheye düşerseniz, olayı ilk yaşayıp kaydettiğiniz hali ile okuyabilirsiniz.

*

* Size söylenenleri kendinizle ilişkilendirmeyin. Yaşadığınız gaslighting durumu siz gerçekten de “sorunlu olduğunuz, delirdiğiniz, hep hata yaptığınız” için gerçekleşmez. Durum, karşınızdaki kişinin her zaman elinde güç hissetme ihtiyacı sebebiyle kaynaklanır. Bütün bu kendinizle şüphe etmenizi sağlayacak olan cümleleri, kelimeleri, durumları kendinize bağdaştırmayın. Bunun yerine karşıdaki kişinin güç ihtiyacını fark edin. Bu sayede kendinize daha tarafsız yaklaşabilirsiniz.

En tehlikeli şiddet türü psikolojik şiddettir.

Özetle, gaslighting konusunda bilinçlenin ve çevrenizdekileri de bilinçlendirin. Unutmayın, hepimiz bu tür bir manipülasyona maruz kalabiliriz; ama bugün, ama yarın. Üstelik yalnızca sevgililerimiz tarafından değil; arkadaşlarımız, hatta ailemiz tarafından bile -kasıtlı olmasa dahi- bu şekilde manipüle edilebilir, hatta ve hatta farkında olmadan başkalarını aynı şekilde manipüle edebiliriz. Dolayısıyla hem mağdur olmamak, hem de kimseyi mağdur etmemek için bu konu hakkında ne kadar çok şey bilirsek ve ne kadar çok insanı bilinçlendirirsek o kadar iyi. Aksi takdirde sonuçları psikolojik açıdan çok yıkıcı ve yıpratıcı olabilir. Ruhunuzun en derinlerinde açılan yaraların tekrar iyileşmesi için çaba harcarken geriye döndüğünüzde büyük pişmanlık yaşamamanız dileğiyle, zihinsel farkındalığınızın yüksek olduğu bir hafta olması temennisi ile…

Kep Adresi [email protected]