reklam
reklam
SON DAKİKA

Köroğlu Gazetesi | Bolu

İZMİT KÂĞIT FABRİKASINDA İLK KÂĞIT İMAL EDİLDİ (18 NİSAN 1936)

İZMİT KÂĞIT FABRİKASINDA İLK KÂĞIT İMAL EDİLDİ (18 NİSAN 1936)
12 Nisan 2021 - 16:10

İzmit Kâğıt Fabrikası; yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde fabrikaların peş peşe açıldığı yıllarda kuruldu. Kâğıt ihtiyacı o döneme kadar ithal edilen ve ülkemizde işlenen kâğıtla karşılanıyordu. Bu durum, Fransa’da Grenoble Üniversitesi Fransız Kâğıt Mühendisliği Okulu’ndan mezun olan genç mühendis Mehmet Ali Kağıtçı‘nın, yurda dönerek bir kâğıt sanayisinin kurulması için çalışmasına kadar devam etti.

Yerli kâğıdı üretecek modern bir kâğıt fabrikasının kurulması, İzmit Kâğıt Fabrikası’nın kuruluşundan önce

1930’larda gündeme geldi. Önce Tekel Bakanlığı’nın ihtiyaçlarını karşılamak için bir kâğıt fabrikası kurulması düşünüldü. Ancak; kurulacak böyle bir fabrikanın mutlaka zarar edeceği yolunda yazılıp çizilenler karşısında

Hükümet dosyayı kaldırdı. Yerli kâğıt üretilmesini destekleyenlerin itirazlarının yükselmesi, konuyu Atatürk’ün masasına getirdi.

Başbakan İsmet İnönü ve bakanlarla yapılan toplantı sonucunda hükümetin elindeki verilerle böyle bir fabrikanın başarılı olamayacağı sonucuna varıldı. Atatürk’ün, yeni kurulan Cumhuriyet hükümetinin açacağı bir fabrikanın zarar etmesinin kötü örnek olacağını ve ümit kıracağını düşünmesi karşısında fabrikanın kurulmamasına karar verildi.

O günlerde İş Bankası’nın başında bulunan Celal Bayar ise böyle bir fabrikanın zarar etmeyeceğine inanıyordu. Bayar, Mehmet Ali Kâğıtçı ile Ankara’da yaptığı görüşme sonunda, böyle bir fabrikanın zarar etmeyeceğine ikna oldu ve böylece kâğıt fabrikasının kurulmasına karar verildi. Türkiye’de kâğıt, karton, ambalaj kâğıdı, gazete kâğıdı ve sigara kâğıdı üretecek bir fabrikanın projeleri Mehmet Ali Kağıtçı’nın yönetiminde hazırlandı.

Bir süre sonra İktisat Bakanı olan Celal Bayar; kâğıt fabrikası projesini, kurulacak olan Sümerbank’ın, yani devletin üstlenmesini uygun görüyordu. Sümerbank’ın 3 Haziran 1933’te kurulmasıyla, Birinci Sanayi Planı’nda yer alan kâğıt fabrikası için çalışmalar başladı. Fabrikanın kurulacağı yer olarak; bir kâğıt fabrikası için gerekli alt yapının; kömürün, suyun ve işçinin bulunduğu, ham maddenin ve mamul maddenin en kolay nakledileceği kent olarak, İzmit seçildi.

FABRİKANIN KURULUŞU

İzmit Sümerbank Selüloz ve Kâğıt Fabrikası’nın temeli 14 Ağustos 1934’te Başbakan İsmet İnönü tarafından atıldı. Fabrikanın tesisi için kuruluş hazırlıkları, daha sonra fabrikanın müdürü olan Mehmet Ali Kâğıtçı tarafından yürütüldü. Toplam değeri 30 bin 400 lira olan ve 121 bin 864 metrekare arazi üzerine kurulan İzmit Kâğıt Fabrikası; kâğıt fabrikası ve mekanik hamur ünitesi olmak üzere iki ana birimden oluşturuldu. Daha sonra ise güç santrali, hizmet binaları, kazan dairesi ve tamirhane gibi bölümler de fabrika ek binaları olarak inşa edildi.

Fabrika inşaatı, çeşitli aksilikler nedeniyle 1936 Ocak ayı sonunda tamamlanabildi. Deneme üretimi ise 18 Nisan 1936’da yapıldı ve ilk kâğıt imal edildi. İzmit Kâğıt Fabrikası, dönemin İktisat Bakanı Celal Bayar tarafından 6 Kasım 1936’da, Ankara ve İstanbul’dan gelen “iki uzun tren dolusu” davetlinin katılımıyla törenle açıldı.

“MEDENİYET HAMURU…”

Atatürk’ün; İzmit Kâğıt Fabrikası’nda üretilen yerli kâğıtta basılan 19 Mayıs 1936 tarihli Ulus gazetesinin bayram ekini incelediğinde söylediği şu söz, İzmit Kâğıt Fabrikası’nın bunca yıllık tarihinin özeti niteliğinde: “Medeniyet hamuru…”

1944 yılında İzmit İkinci Kâğıt Fabrikası, 1954 yılında da Üçüncü Kâğıt Fabrikası işletmeye alındı. 1955 yılında Türkiye Selüloz ve Kâğıt Fabrikaları İşletmesi Kanunu yürürlüğe girdi, böylece SEKA kurulmuş oldu. “Türkiye’nin ilk kâğıt karton fabrikası” olan SEKA İzmit, 10 bin ton/yıl kapasite ile kuruldu ve daha sonra eklenen fabrika ve tesislerle 5 kâğıt, 2 oluklu mukavva, 1 selüloz ile 1 klor-alkali fabrikasına kavuşarak bütünleşmiş bir tesis haline geldi. 1980 yılına gelindiğinde kapasite 140 bin ton/yıl’a ulaştı.

ÖZELLEŞTİRME SÜRECİ

SEKA İzmit İşletmeleri; 10 Mart 2005 tarihinde Hükümet ile Türk-İş arasında yapılan protokol sonucunda, çalışanları ve tüm varlıklarıyla beraber İzmit Büyükşehir Belediyesi’ne devredildi.

13 NİSAN

1909- İstanbul’da, 31 Mart Olayı olarak anılacak gerici ayaklanma yaşandı.

1919- İngilizler Kars’ı işgal etti.

1920- Tarsus bölgesinde Fransız kuvvetleriyle milli müfrezeler arasında Birinci Kavaklıhan savaşı başladı.

1920- 1. Düzce Ayaklanması. Düzce’de milli harekete karşı ayaklanma başladı. Ayaklanmacılar “padişahın yanındayız” diyerek, Düzce’yi ele geçirdi, subayları öldürdü ve askeri mühimmat depolarını yağma etti.

1922- İtalyanlar, Söke bölgesini boşaltmaya karar verdi.

1923- Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakına bağlı olarak Futbol Heyeti Müttehidesi (Futbol Federasyonu) kuruldu. (21 Mayısta FİFA üyeliğine kabul edildi.)

1949- Türk Kadınlar Birliği, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün eşi Mevhibe İnönü’nün onursal başkanlığında
kuruldu.

1982- Eski bakanlardan Hilmi İşgüzar, Yüce Divan’da 9 yıl 8 ay hapse mahkûm edildi.

1994- RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın, ”RP’nin iktidara gelmek için sert mi yumuşak mı, kanlı mı yoksa tatlı mı olacak? 60 milyon karar verecek” ifadesini kullanması tepkilere yol açtı.
1998- Terör örgütü PKK’nın iki numaralı adamı Şemdin Sakık ile kardeşi Arif Sakık, Genelkurmay Başkanlığı
Özel Kuvvetler Komutanlığının ”Yarasa” operasyonuyla yakalanıp Türkiye’ye getirildi.

14 NİSAN

1909- Adana’da Ermeni isyanı başladı.

1987- Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na tam üyelik için resmen başvurdu.

1994- RP Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın Grup konuşması hakkında DGM, Ankara Cumhuriyet ve Yargıtay
başsavcılıkları 3 ayrı soruşturma açtı.
1998- Şırnak’taki operasyonda 62 PKK’lı terörist öldürüldü, 10 asker şehit düştü.

2005- Gazeteci-yazar Esen Ünür, tedavi gördüğü Güven Hastanesi’nde yaşamını yitirdi.

15 NİSAN

1920- 2. Anzavur İsyanı bastırıldı.

1921- İsyancı Anzavur, Biga yakınlarında öldürüldü.
1923- Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nda önemli değişiklikler yapılarak, kapsamı genişletildi.

1925- Doğu’da isyan başlatan Şeyh Sait yakalandı.

1931- Mustafa Kemal Atatürk tarafından Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti (Türk Tarih Kurumu) kuruldu.

1933- Ankara-İstanbul tarifeli uçak seferleri başladı.

1942- Ankara Üniversitesi kuruldu.

1970- İlk elektronik hesap makinesini Japonlar buldu.

16 NİSAN

1919- Fransızlar Afyon’u işgal etti.

1920– Şeyhülislam Dürrizade’nin fetvasına karşılık, Ankara müftüsü Rıfat Efendi (Börekçi) ve 153 müftü ile din adamı halktan milli direnişe sahip çıkmasını istedi.

1948- Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü kuruldu. Türkiye örgüte katıldı.

1972- İnsanoğlunun 5. ay yolculuğu, ”Apollo 16” uzay aracıyla başladı.

1988- İsrail komandoları, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) askeri komutanı Ebu Cihad’ı Tunus’ta öldürdü.
1994- RTÜK’ün oluşturulduğu, Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun, TBMM’de kabul
edildi.

2006- Teksas Pasifik Grup, Tekel Alkollü İçkiler Bölümü’nü iki yıl önce alan Mey İçki’nin yüzde 70’lik hissesini 700 milyon dolara satın aldı.

2017- Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişi öngören 18 maddelik anayasa değişikliği için halk oylaması yapıldı.

17 NİSAN

1919- İzmir’de bulunan Averof zırhlısına mensup bir Yunan birliği gemiden Kordon’a çıkarak, halkı tahrik etmek istedi.

1920- Fevzi (Çakmak) Paşa, Kurtuluş Savaşı’na katılmak üzere İstanbul’dan ayrıldı.

1924- İtalya’da genel seçimleri Benito Mussolini’nin Faşist Partisi kazandı.
1928- Ankara Palas Oteli hizmete açıldı.

1940- Köy Enstitüleri Kanunu kabul edildi.

1954- Çanakkale Anıtı’nın temeli atıldı.

1993- Sekizinci Cumhurbaşkanı Turgut Özal, Çankaya Köşkü’nde geçirdiği kalp krizi sonucu kaldırıldığı
Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde tüm çabalara rağmen kurtarılamadı.

18 NİSAN

1920- İstanbul Hükümeti, Milli Mücadele’yi yürüten Kuvayı Milliye’ye karşı Hilafet Ordusu kurdu. Kuvayı İnzibatiye de denilen bu ordu, Adapazarı dolaylarında çıkarılan Anzavur isyanını destekledi, ancak Ankara Hükümetinin düzenli birliklerine yenildi.

1925- Sanayi ve Maadin Bankası kuruldu.

1935- Dünya Kadınlar Birliği’nin 12. Kongresi İstanbul’da Yıldız Sarayı’nda toplandı. Bu kongrenin Türkiye’de yapılması kararı, son seçimlerde TBMM’ne 18 kadın milletvekilinin girmesi üzerine alınmıştı.

1936- İzmit Kâğıt Fabrikasında ilk kâğıt imal edildi.

1960- CHP’yi ve basını soruşturmak üzere TBMM’de Tahkikat Komisyonu kuruldu. İnönü, ”Bu demokratik rejim
istikametinden ayrılıp onu baskı rejimi haline götürmek tehlikeli bir şeydir. Bu yolda devam ederseniz ben de
sizi kurtaramam” dedi.

2007- Malatya’da, Hıristiyanlık ile ilgili kitaplar dağıtan Zirve Yayınevi’ni basan saldırganlar, biri Alman 3 kişiyi öldürdü.
2010- KKTC’de cumhurbaşkanlığına Derviş Eroğlu seçildi.

2018- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin 24 Haziran’da erken seçime gideceğini açıkladı.

19 NİSAN

1920- Anzavur Ahmed İstanbul’a kaçtı.

1920- Beypazarı, Nallıhan isyanları başladı.

1926- Türk karasularında her türlü denizcilik işlerini Türk vatandaşlarına tahsis eden ve ecnebilerin kabotaj
hakkına son veren Kabotaj Kanunu kabul edildi.

1971- Sovyetler Birliği, dünyanın ilk uzay istasyonu ”Salyut I”i uzaya gönderdi. 15 metre uzunluğundaki
istasyon, bilimsel bir laboratuardı.

1995- Çelik harekâtında terör örgütü PKK’nın kullandığı mağaralarda 4,5 ton uyuşturucu ele geçirildi.

 

Kep Adresi [email protected]