reklam
reklam
Köroğlu Gazetesi | Bolu
reklam

TÜRK KADININA SEÇME VE SEÇİLME HAKKI TANINDI (05 ARALIK 1934)

TÜRK KADININA SEÇME VE SEÇİLME HAKKI TANINDI (05 ARALIK 1934)
Bu haber 01 Aralık 2019 - 11:40 'de eklendi ve kez görüntülendi.

Ülkemizde, gerek Osmanlı İmparatorluğu ve gerek Cumhuriyet döneminde kadınlarımızın kendi hakları konusunda, batı ülkelerindekine benzer şekilde mücadele ettiklerini söylemek mümkün değildir. Ama kadınlara birçok batı ülkesinden daha önce bu hak Atatürk tarafından verilmiş ve hatta adeta sunulmuştur. Cumhuriyet Dönemi ve Kadın Hakları, teokratik bir devlet yapısının ve kadın haklarının kısıtlı olduğu bir toplum düzeninin olduğu Osmanlı İmparatorluğu’ndan, kadın-erkek eşitliğinin kabul edildiği modern Türkiye Cumhuriyeti’ ne geçiş, birçok devrimler ile mümkün olabilmiştir.

Eski Türk Devletlerinde kadınlar aile hayatında, mirasta, devlet yönetiminde hak sahibiydiler. Osmanlı Devleti’nde ise İslamiyet’in de etkisiyle kadınlar birçok sosyal, kültürel ve siyasi haktan mahrumdu. Örneğin; nüfus sayımında toplama dâhil edilmiyorlardı, aile hayatında haremlik-selamlık vardı, yüzlerini peçeyle örtmek kanunlar nedeniyle zaruriydi, evlenme, boşanma ve miras işlerinde ikinci plandaydılar ve devlet memuru olamıyorlardı.

1926 yılında Büyük Millet Meclisi tarafından kabulle yürürlüğe giren Medeni Kanun ile Türk kadınına kaybettiği hakların iade edilmesinin temeli oluşmuştur. Artık kadın güçlenmeye, kişiliğini bulmaya başlamış ve erkeğinin yanında sosyal faaliyetlere katılmaya hazırdır. Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Haklarının Verilmesi Medeni Kanun ile erkeklerle eşit haklara sahip olan Türk kadınına, 3. TBMM tarafından 3 Nisan 1930′ da kabul edilen bir yasa ile belediye seçimlerine katılma hakkı tanınmıştır. 1931 yılında da Türk kadını ilk kez tıp dünyasında varlığını göstermiş ve ilk kadın cerrahımız çalışmaya başlamıştır. 4 Mayıs 1931′ de ilk toplantısını yapan IV. TBMM tarafından 26 Ekim 1932′ de kabul edilen bir yasa ile Türk kadınına muhtar, köy ihtiyar kurulu üyeliğine seçilme ve seçme hakkı tanınmıştır. Ertesi yıl da, 8 Ekim 1934′ de kabul edilen ve 5 Aralık 1934’de yürürlüğe giren yasa ile kadın-erkek eşitliği alanında bütün haklar, “Kadınlara Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı” nın tanınmasıyla verilmiş oluyordu.

Atatürk’ ün Türk kadınına beslediği sevgi ve saygı, Kurtuluş Savaşında ki gözlemleri ile iyice perçinleşmiştir. 1923 yılında Konya’ da yaptığı bir konuşmada, bu hissiyatını büyük bir içtenlikle dile getirir.

“Dünyada hiçbir milletin kadını, ben Anadolu kadınından fazla çalıştım, milletimi kurtuluşa ve zafere götürmekte, Anadolu kadını kadar emek verdim, diyemez. Erkeklerden kurduğumuz ordumuzun hayat kaynaklarını kadınlarımız işletmiştir. Çift süren, tarlayı eken, kağnısı ve kucağındaki yavrusu ile yağmur demeyip, kış demeyip cephenin ihtiyaçlarını taşıyan hep onlar, hep o yüce, o fedakâr, o ilahi Anadolu kadını olmuştur. Bundan ötürü hepimiz bu büyük ruhlu ve büyük duygulu kadınlarımızı, şükranla ve minnetle sonsuza kadar aziz ve kutsal bilelim.”

Türk kadınları, protesto mitingleri düzenleyerek, kadın cemiyetleri kurarak, bunlarla mücadeleye katılarak, cepheye silah taşıyarak, cephane imalathanelerinde, amele taburlarında çalışarak, ordunun giyecek ve yiyecek ihtiyacını karşılayarak, yardım toplayarak, göçmenlere ve kimsesizlere yardım ederek, işgalleri protesto eden mektup ve telgraflar göndererek ve zaman zaman, yer yer silahlı mücadeleye katılarak Milli Mücadele’de faaliyet göstermişler ve başarının en önemli unsurları olmuşlardır. İstiklâl mücadelesine böyle büyük katkılarda bulunan ve erkeği ile aynı zorlukları paylaşan Türk kadınının barış zamanında da erkeğinin sahip olduğu haklara sahip olmak, toplumda eşit muamele görmek elbette hakkıydı.

Türk toplumunun gelişip yükselmesinde aile yapısının önemine inanan Atatürk, şöyle demektedir:

“Bu millet esas terbiyesini aileden almaktadır. Türk milleti öyle analara sahiptir ki her bir devrin büyük adamlarını bu analar yetiştirmiştir. Türk kadını daha büyük nesiller yetiştirmeye kabiliyetlidir.”

Türk kadını, yüzyıllardır özlemini çektiği haklarına sahip olmada; en azimli, inançlı ve güçlü desteği Atatürk’ ten almış ve çağdaş ülke kadınlarının önüne geçmiştir. Örneğin; İtalya’ da kadınlar ancak 1948 yılında seçimlere girebilmişler. Japon kadınları ise seçim haklarını ancak 1950 yılında alabilmiştir. Medeni Kanunları aldığımız İsviçre’ de ise, kadınlar haklarını 1971 yılına kadar alamazken, çağdaşlaşmada örnek aldığımız İsveç ve Danimarka gibi ülkelerde de durum farklı değilken, Türk kadınına 1935 yılında seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır.

Atatürk hayatta iken yapılan son seçim olan 1935 yılı seçimlerinde ilk kez seçilme hakkını da kullanan Türk kadını, TBMM’ ne 18 kadın milletvekili ile girmiştir.

03 ARALIK

1923- Teşkilatı Esasiye Encümeni yeni anayasayı görüşmeye başladı.

1956- İngiltere ve Fransa, Süveyş’ten çekileceklerini açıkladılar.

1959- Dr. Fazıl Küçük Kıbrıs Cumhurbaşkanı Yardımcısı oldu.

1971- Pakistan-Hindistan Savaşı başladı.

1989- Malta’da bir araya gelen ABD Başkanı George Bush ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Mihail Gorbaçov, ”soğuk savaş”ın bittiğini resmen ilan ettiler.

1999- Bakanlar Kurulu, Bolu’ya bağlı Düzce ilçesinin il, Kaynaşlı ve Derince beldelerinin de Düzce’ye bağlı ilçe

yapılmasına karar verdi.

04 ARALIK

1929- Türk parasının değerini yükseltmek için alınacak önlemlerle her yerde yerli malı kullanılmasını hedefleyen bir kararname yayımlandı.

1933- Eskişehir Şeker Fabrikası kuruldu.

1943- İnönü-Churchill-Roosevelt arasında Kahire Konferansı yapıldı.

1955- Türkiye’de ilk elektrikli tren, İstanbul’da Sirkeci-Halkalı arasında çalışmaya başladı.

1981- ABD Başkanı Ronald Reagan CIA’nin ülkedeki casusluk faaliyetlerine izin vererek örgütün yetkilerini
genişletti.

05 ARALIK

1920- TBMM’de ”Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu” kuruldu, Mustafa Kemal Grup Başkanlığı’na seçildi.

1923- Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu kuruldu.

1927- Cumhuriyet döneminin ilk kâğıt paraları tedavüle çıkarıldı.

1934- Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanındı.

1978- Sovyetler Birliği, Afganistan ile 20 yıllık dostluk anlaşması imzaladı.

1987- Cibali Tütün Fabrikası yandı.
1997- Irak’ın kuzeyinde bazı kamplara yerleşerek kış mevsimini geçirmeye hazırlanan teröristlere karşı ”Süpürme Harekâtı” başlatıldı.

2003- Türk Telekomünikasyon AŞ’nin hızlı internet uygulaması ADSL, kullanıma açıldı.

06 ARALIK

1862- ABD Başkanı Abraham Lincoln, Minnesota’daki Sioux isyanına katılarak tutuklanan 303 Kızılderili’den 39’unun asılmasına karar verdi, idamlar 26 Aralıkta infaz edildi.

1918- İngilizler Kilis’i işgal etti.

1921- İttihat ve Terakki’nin önemli isimlerinden, bir dönemin sadrazamı Sait Halim Paşa, Roma’da Ermeni çeteciler tarafından öldürüldü.

1938- Fransa ve Almanya, dostluk anlaşması imzaladı.
1940- Yunanistan, Arnavutluk’ta Premete kentini işgal etti.
1941- İngiltere; Romanya, Macaristan ve Finlandiya’ya savaş ilan etti.
1959- ABD Başkanı General Eisenhower, resmi bir ziyaret için Türkiye’ye geldi.
1971- Hindistan, Pakistan’dan bağımsızlığını ilan eden Bangladeş Demokratik Cumhuriyeti’ni tanıdığını açıkladı.
1994- THY’nin Boeing 737 tipi uçağı, Van’da düştü, kazada 56 kişi öldü.

2017- ABD Başkanı Donald Trump, Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıdığını açıkladı.

07 ARALIK

1918- Fransızlar Antakya’yı işgal etti.

1941- Japon uçakları, Amerikan deniz üssü Pearl Harbor’u bombaladı. 5 savaş gemisi, 14 gemi, 200 uçak kaybedildi, 2400 kişi öldü.

1979- İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil, uğradığı saldırıda 58 yaşında öldü.
1988- Nemrut Dağı Ulusal Parkı açıldı.

08 ARALIK

1911- Mustafa Kemal, Bingazi-Derne-Tobruk bölgesinde yerli halkı örgütleyerek, İtalyan kuvvetlerine karşı
başarılı direnişlerde bulundu.
1941- Amerika ve İngiltere, Japonya’ya savaş ilan etti.
1948- Birleşmiş Milletler, Güney Kore’nin tanınmasını onayladı.
1967- Kıbrıs’taki kriz sonrasında Yunan askerlerinin adadan tahliyesine başlandı.

1995- Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) kuruldu.
2000- Uluslararası Halter Federasyonunun Atina’daki kongresinde ilk kez bir sporcu olarak Naim Süleymanoğlu
asbaşkanlığa seçildi.

09 ARALIK

1917- Kudüs, İngiliz ordularının işgal etmesiyle Osmanlı devletinin elinden çıktı.

1920- İç ayaklanmaları bastırmak üzere, Merkez Ordusu kuruldu.

1938- Başkent Ankara’nın yeni tren garı hizmete açıldı.

1967- Ankara’da üniversite öğrencileri ”NATO’ya karşı direniş” mitingi düzenledi.

1967- Bolu Milletvekili ve Türk Tarih Kurumu eski başkanı Hasan Cemil Çambel öldü.

2003- Eski başbakan Mesut Yılmaz ile eski Devlet Bakanı Cumhur Ersümer hakkında Türkbank ihalesine fesat karıştırdıkları gerekçesiyle Meclis Soruşturması açıldı. Aynı gün eski Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı
Hüsamettin Özkan ve eski Devlet Bakanı Recep Önal ile eski Enerji ve Tabii Kaynaklar bakanları Cumhur Ersümer ve Zeki Çakan haklarında da farklı gerekçelerle Meclis soruşturmaları açıldı.

 

Etiketler :
HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.

SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER