Ericsson'un 2025-2031 dönemini kapsayan Haziran 2026 Mobilite Raporu, mobil haberleşmede yaşanan gelişmeleri ortaya koydu.

Rapora göre, 2026'nın ilk çeyreğinde dünya genelinde 5G abone sayısı 162 milyon artarak 3 milyar eşiğini geçti. Dünya genelindeki 5G abone sayısının 2031 yılı sonuna kadar iki kattan fazla artarak 6,4 milyara çıkacağı öngörülüyor.

Bugüne kadar yaklaşık 390 servis sağlayıcı ticari 5G hizmetini devreye alırken, bunların 90'dan fazlası bağımsız 5G mimarisinde (5G SA) hizmeti vermeye başladı.

Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Kuzeydoğu Asya ve Körfez İş Birliği Konseyi ülkelerinde 5G mobil abonelik oranının 2031 yılı sonunda yüzde 90'ın üzerine çıkması bekleniyor.

Bağımsız 5G ağ dilimlemeye dayalı ticari bağlantı hizmetlerini hızla yaygınlaştıran servis sağlayıcıları, bu sayede ağ dilimlerini güvence altına alarak farklı kullanım senaryoları için garantili hizmet kalitesi sunabiliyor.

Kasım 2025 Mobilite Raporu'nda 65 olan farklılaştırılmış bağlantıya dayalı ticari hizmet sayısı, Haziran 2026 raporunda tüm bölgelerde 84'e yükselerek bu hizmetlerin erken benimsenme aşamasından ana akım ticarileşme sürecine geçtiğine işaret ediyor.

- '5G ile birbirine bağlı dağıtık ve otonom yapay zeka ajanlarına geçiyoruz'

Rapora ilişkin değerlendirmelerine yer verilen Ericsson CTO'su ve raporun yayıncısı Erik Ekudden, fiziksel yapay zekaya geçişle birlikte trafik örüntülerinin köklü biçimde değişeceğini belirtti.

Ekudden, 'Veri merkezlerindeki merkezi modellerden cihazlarımıza, araçlarımıza ve şehirlerimize gömülü, genellikle 5G ile birbirine bağlı dağıtık ve otonom yapay zeka ajanlarına geçiyoruz. Mobil ağlar artık çeşitli uygulama ihtiyaçlarını karşılayan kritik ve akıllı altyapılar haline geliyor.' ifadelerini kullandı.

Mobil ağların artık yalnızca elden gelenin en iyisini sunan bağlantı sağlayıcılığı olmaktan çıktığını ifade eden Ekudden, 'Mobil ağlar çeşitli uygulama ihtiyaçlarını karşılayan kritik ve akıllı altyapılar haline geliyor. Bu dönüşümün bir kısmını yansıtan unsur, 5G bağımsız ağ dilimlemesine dayalı yeni ticari hizmet tekliflerindeki ve 5G SA'yı devreye alan iletişim servis sağlayıcılarının sayısındaki sürekli artıştır.' değerlendirmesinde bulundu.

- Hizmetlerini 5G üzerinden sunan servis sağlayıcıları yüzde 71'e ulaştı

Rapora göre, sabit kablosuz erişim (FWA) için hız bazlı tarife planları da farklı pazar segmentlerini hedefleyen yapılandırılmış bir gelir yaratma stratejisi olarak servis sağlayıcıların ilgisini çekmeye devam ediyor.

Hizmetlerini 5G üzerinden sunan servis sağlayıcıları yüzde 71'e ulaşırken, Haziran 2025'te yüzde 57 olan bu oran son dört yılın en güçlü yıllık artışını kaydetti.

Hız bazlı tarife planı sunan sabit kablosuz erişim hizmeti sağlayıcılarının oranı, bir yıl önceki yüzde 51 seviyesinden yüzde 57'ye yükseldi.

5G FWA (sabit kablosuz erişim) bağlantılarının benimsenmesi en güçlü biçimde Kuzey Amerika, Kuzey ülkeler, Körfez İş Birliği Konseyi ülkeleri ve Asya'nın bazı bölgelerinde görülüyor.

Sabit kablosuz erişim (5G FWA) bağlantılarının en yaygın kullanıldığı bölgeler arasında Kuzey Amerika, Kuzey ülkeleri, Körfez İş Birliği Konseyi ülkeleri ve Asya'nın bazı bölgeleri öne çıkarken, bu kullanım hem hanelerin yüzde 95'ten fazlasının fibere bağlı olduğu gelişmiş pazarlarda hem de Hindistan gibi kullanıcı başına ortalama gelirin düşük olduğu pazarlarda yaygınlaşıyor. Ancak Latin Amerika, Afrika ve Güneydoğu Asya'nın bazı bölgelerinde büyüme, uzun vadeli potansiyele rağmen sınırlı kalıyor.

- Yükleme trafiği daha hızlı büyüyor

Değişen kullanıcı davranışları ağ trafiği istatistiklerine de yansırken, çoğu servis sağlayıcıda yükleme yönlü mobil veri trafiği indirme yönlü trafikten daha hızlı büyüyor ve bazı ülkelerde bu fark giderek belirginleşiyor.

Bu değişimde, canlı görüntülü görüşmeler gibi akıllı telefon üzerinden yürütülen iletişimin artması, işbirliği platformlarının yaygınlaşması, kullanıcıların daha fazla içerik paylaşması ve verilerini bulutta depolaması etkili oluyor.

Ericsson'un ağ trafiği ölçümlerine göre, incelenen 55 servis sağlayıcının 43'ünde yükleme yönlü mobil veri trafiğinin büyüme oranı indirme yönlü trafiği aşarken, 17'sinde ise yükleme yönlü trafik büyüme oranı indirme yönlü trafiğin 1,5 katından fazla gerçekleşti.

Ericsson'un senaryo modellemesi, yapay zekanın 2031'deki yükleme yönlü mobil trafiğinin 2025'e kıyasla üç kat veya daha fazla artırabileceğini gösteriyor.

- Odakta 6G var

Ağ veri trafiği (hem mobil hem de sabit kablosuz erişim için), 2026'nın ilk çeyreğinde 2025'in aynı dönemine kıyasla yıllık yüzde 22 büyüyerek beklentileri aştı. Bu artışın başlıca kaynağı Hindistan ve Kuzey Amerika'da devam eden güçlü büyüme oldu.

Rapor, standardizasyon çalışmaları sürerken sektörün 6G'ye giderek daha fazla odaklandığını da gösteriyor. İlk beklentiler, 6G'nin entegre algılama ve iletişimi (ISAC) tam olarak desteklemesi, kapsama boşluklarını azaltmak için karasal ağlar ile uydu ağlarını kesintisiz biçimde bir araya getirmesi, enerji verimliliğini ise tasarımın merkezine alması yönünde bulunuyor. Bu dönüşümün temelinde, yapay zeka ile birlikte çalışacak şekilde tasarlanan 6G mimarisi yer alıyor.

İlk uygulanabilir 6G spesifikasyonlarının 2028 sonu veya 2029 başında kesinleşmesi bekleniyor. İlk ticari 6G hizmetlerinin 2030 civarında devreye girmesi, ardından benimseme hızının bölgeler ve ülkeler arasında farklılaşacağı öngörülüyor. 5G lansmanlarında olduğu gibi ABD, Çin, Japonya, Güney Kore ve Körfez ülkelerinin erken benimseyenler arasında yer alması bekleniyor.

- Türkiye 5G'de ağ ihtiyaçlarını karşılamaya hazır

Ericsson Türkiye Genel Müdürü Mehmet Oğul da Türkiye'de artan veri trafiği ve yeni nesil iletişim teknolojilerine yönelik ağ ihtiyaçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye'nin 5G tanıtımının, ülkeyi yapay zeka çağının gerektirdiği ağ ihtiyaçlarını karşılamaya hazır hale getirdiğini ifade eden Oğul, şunları kaydetti:

'Bu sayede, yapay zeka destekli servislerin ihtiyaç duyduğu uplink (yükleme kapasitesinin), düşük gecikme süresinin ve güvenilirliğin etken olduğu, ihtiyaçlar arttıkça ölçeklenebilecek esnekliğe sahip bir altyapı oluşturuldu. Bu gelişimi, kurumlar ve tüketiciler için somut ve gerçek uygulamalara dönüştürmek üzere ekosistem içerisinde müşterilerimiz ve iş ortaklarımızla yakın iş birliği içinde çalışıyoruz. Ericsson'un AR-GE ve yerel yeteneklere yatırım yapma kararı da Türkiye'nin öncü rolünü daha da güçlendiriyor. Bu yatırım, telekom, sanayi ve toplum genelinde yeni olanakların önünü açacak yapay zeka yerleşik bir teknoloji olan 6G'nin geliştirilmesine katkı sağlıyor.'

SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı, Türkiye ve Avrupa'nın en büyük savunma, havacılık ve uzay sanayi kümelenmesi SAHA İstanbul'un organizasyonuyla İstanbul Fuar Merkezi'nde gerçekleştiriliyor.

ROKETSAN Genel Müdürü İkinci, Anadolu Ajansının global iletişim ortağı olduğu SAHA 2026 fuar alanında düzenlenen AA Teknoloji Masası'nın konuğu oldu.

ROKETSAN'ın SAHA 2026'da öne çıkardığı ürünlerden birinin yeni nesil tanksavar füzesi CİDA olduğunu ifade eden İkinci, görüş ötesi hedeflere karşı geliştirilen sistemin özellikle helikopterler, zırhlı araçlar ve insansız kara araçları için uzun menzilli çözüm sunduğunu söyledi. İkinci, ürünün en önemli farkının operatöre gerçek zamanlı görüntü aktarımı sağlaması olduğunu dile getirdi.

'CİDA'nın temel felsefesi aslında görüş ötesinde üzerinde var olan arayıcı başlıktaki görüntüsünü operatöre transfer ederek yani görüşün ötesindeki hedefi de etki altına alabilecek uzun menzili bir tanksavar füzesinin ortaya çıkartılması.' diyen İkinci, 'Biz şu anda denemelerini yaptığımız zaman gördük ki aslında havadan karaya 55 kilometrenin üzerinde, işte yerden yere karadan karaya da 35 kilometrenin üzerindeki menzillere ulaşabiliyor. Bu menzil mesafesi aslında bizim hem helikopterlerimizi, ATAK helikopterimiz gibi platformlarımızı, hem diğer helikopterlerimizi, hem zırhlı araçlarımızı, hem de insansız kara araçlarımızı çok daha uzun mesafeye angaje olabilecekleri bir mühimmatı da beraberinde getiriyor.' yorumunu yaptı.

- CİRİT Anti-İHA füzesi, dron tehditlerine karşı maliyet etkin bir çözüm sağlıyor

İkinci, ROKETSAN'ın uzun yıllardır kullanılan CİRİT füzesini de yeni nesil tehditlere karşı yeniden konumlandırdığını anlattı. SAHA 2026'da tanıtılan CİRİT Anti-İHA çözümünün, özellikle düşük maliyetli dron saldırılarına karşı geliştirildiğini belirten İkinci, mevcut füzenin hava savunma görevine adapte edildiğini anlattı.

Murat İkinci, 'Son dönemde sayıları çok artan dron saldırılarına karşı maliyet etkin bir hava savunma çözümü bulmaya çalıştık. CİRİT'in üzerinde yapılan en büyük değişiklik aslında yaklaşma sensörüyle üzerindeki harp başlığının entegrasyonunu artırarak lazer güdümlü bir füzeyi yerden havaya bir hava savunma füzesine dönüştürmek oldu.' dedi.

Sistemin özellikle alçak irtifada hareket eden dron tehditlerine karşı etkili olduğunu vurgulayan İkinci, 'Bu ürünümüzün ihracatını da gerçekleştirdik. Türk Silahlı Kuvvetleri ile beraber uluslararası alanda da kullanımına çok ciddi bir talep var.' dedi.

Şirketin hedefleri ve yeni projelerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İkinci, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla yakın zamanda gerçekleştirilen açılışlarla Türk savunma sanayisinin önemli yatırımlarını halkla paylaştıklarını anımsattı.

İkinci, Avrupa'nın en büyük harp başlığı tesisini ve yeni AR-GE merkezini hayata geçirdiklerini belirterek, yeni üretim hatlarının altyapısını oluşturacak tesislerin de temellerini attıklarını kaydetti.

- 'İhracattan gelen bütün parayı üretim kabiliyetimize yatırmaya devam edeceğiz'

Kırıkkale'de özellikle yakıt üretimi anlamında kritik bir kabiliyet getiren büyük bir tesisin açılışını yaptıklarını hatırlatan İkinci, ROKETSAN'ın üretim kabiliyetlerini katbekat artıran yatırımları devreye aldıklarını vurguladı.

İkinci, şirket gelirlerinin doğrudan kapasite artırımına yönlendirildiğine dikkati çekerek, şunları söyledi:

'1 milyar dolara yakın bir yatırımın açılışını yapmakla beraber yeni 2 milyar dolarlık yatırımın da başlangıcını yaptık. Bu şu anlama geliyor: ROKETSAN kazanmış olduğu paraların hepsini aslında kendi üretim altyapılarının kapasitesini artırmak için harcıyor. Bunların hepsini kapasite artırılması için harcıyor ve onlara dönüştürüyor. Önümüzdeki dönem içerisinde bunlar peyderpey hayata geçtikçe, şu anda var olan üretim kapasitesi de hızla önümüzdeki dönem içerisinde artacak. Kimi tesisler 6 ay içerisinde devreye giriyor, kimisi 1 sene içerisinde devreye girecek. Ama bunların hepsi peyderpey ROKETSAN'ın bütün ürünler anlamındaki üretim kabiliyetine, kapasitesine çok ciddi katkı sağlayacak. Şu anda kapasiteyle ilgili, tamamen üretime odaklanmış bir kapasitemiz var. 3 vardiya çalışıyoruz. Ama bundan sonraki dönemde bu yeni devreye girecek olan hatlarımızla beraber şu anda bahsettiğimiz kapasitelerin katbekat üzerinde bir üretim yoğunluğuna kavuşmuş olacak ROKETSAN. Hem kendi Silahlı Kuvvetlerimiz için hem de şu anda dünyadaki talebi karşılayabilmek için bu yatırımlar çok kritik bir anlam ifade ediyor. Biz var gücümüzde her zaman yaptığımız gibi kazanmış olduğumuz bütün parayı, özellikle ihracattan gelen bütün parayı, kendi altyapılarımıza ve üretim kabiliyetimize yatırmaya devam edeceğiz.'

- CİDA füzesinin seri üretim çalışmaları başladı

Geliştirilen yeni ürünlerin teknolojik olgunluk düzeyine de değinen İkinci, bazı sistemlerin halihazırda sahada görev yaptığını belirtti.

NEŞTER'in sahada olduğunu, Mini Seyir Füzesi'nin de çok kısa zaman içerisinde görüleceğini bildiren İkinci, 'CİDA füzesinin atışını yaptık, ilgili seri üretim çalışmaları başladı. Testleri daha zorlu koşullar altında devam edecek. Bir kısım ürünümüzün zaten ihracatı gerçekleştirildi. Baktığımız zaman bizim ortaya koyduğumuz ürünler, bahsetmiş olduğum birçok AR-GE projesinin ete kemiğe bürünmüş halleri, belli bir derecenin üzerinde olgunluğa ulaşmış halleri. Bu ürünler şu anda hızlı bir şekilde hem Silahlı Kuvvetlerimize hem de ihracat anlamında diğer dost ve kardeş ülkelere mutlaka ürün olarak sergilenecek.' ifadelerini kullandı.

SAHA 2026 fuarındaki görüşme trafiğini ve uluslararası ilgiyi değerlendiren İkinci, fuar kapsamında milyonlarca dolarlık sözleşmelerin hayata geçirildiğini vurguladı.

Uluslararası heyetlerin yoğun ilgisine dikkati çeken İkinci, 'Uluslararası delegasyon anlamında çevremizde yaşamış olduğumuz çatışma ortamına, ulaşım zorluklarına rağmen, çok ciddi bir katılım ve çok ciddi bir ziyaretçi trafiği var. Özellikle bu konuda uluslararası ziyaretçilerin sayısı, ilgi alanları, işbirlikleri potansiyellerini dikkate aldığımızda, SAHA 2026 gerçekten çok büyük bir potansiyeli açığa çıkartan bir aktivite olarak bizim savunma ve havacılık sektörüne çok ciddi destek veriyor.' dedi.

İkinci şunlara vurgu yaptı:

'Uluslararası ilgi, 120'den fazla ülkenin katılımı, birçok yabancı firmanın burada olması, özellikle Ortadoğu'da yaşanan çatışma ortamına rağmen, buradaki ilgi seviyesinin bu seviyede olması bizim için aslında Türk savunma sanayisinin önümüzdeki dönem çok hızlı büyüyeceğine ve uluslararası anlamda çok ciddi işbirliklerinin altına imza atacağımız bir hale dönüşeceğinin en büyük emaresini veriyor. Sadece Doğu'dan, Ortadoğu'dan, Türk Cumhuriyetleri'nden değil, Avrupa'dan da birçok delegasyonu şu anda burada görüyoruz. Hem NATO kapsamında hem Avrupa Birliği kapsamında, Türkiye ile savunma alanındaki işbirliklerinin artırılması için çok büyük bir talep var, çok büyük bir istek var. Türkiye ve Türk savunma sanayisi bunu kullanarak önümüzdeki dönem içerisinde uluslararası işbirliklerine şu anda gelmiş olduğu 10 milyar dolarlık ihracat rekorunu aslında çok hızlı bir şekilde artıracak potansiyele ulaşacak. SAHA da bunun en net emarelerinden bir tanesi, hep beraber gördük.'

- Bu yıl 1 milyar dolardan fazla ihracat hedefleniyor

ROKETSAN'ın büyüme ve finansal hedefleri hakkında da bilgi veren İkinci, şirketin Türkiye'nin en hızlı büyüyen savunma şirketlerinden biri olduğunu, dünyada Baykar'dan sonra en hızlı büyüyen ikinci, küresel sıralamada ise 11. savunma şirketi konumunda bulunduğunu aktardı.

Son 3-4 yıldır her yıl dolar bazında yüzde 50'nin üzerinde bir büyüme trendi yakaladıklarına işaret eden İkinci, finansal hedeflere ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

'Geçen seneyi 750 milyon doların üzerinde bir ihracat rakamı ile kapattık. Bu sene onu 1 milyar doların üzerinde yüzde 50'nin üzerinde bir büyüme ile kapatmak istiyoruz. 2025'i 2 milyar doların üzerinde bir ciro ile kapattık. Bu sene 3 milyarın çok üzerinde bir ciro ile kapatacağımızı değerlendiriyoruz. Hatta çok daha üzerine çıkacağımızı değerlendiriyoruz. Üretim altyapılarının kapasitesi arttıkça, ürün ve üretimle ilgili kabiliyet arttıkça bu böyle çok katmanlı olarak yukarıya doğru taşınan bir süreç olacak. Bizim tahminimiz önümüzdeki 5 yıl boyunca dünyanın en hızlı büyüyen savunma şirketlerinden bir tanesi ROKETSAN olacak. Bunun için elimizden gelen her şeyi yapmaya gayret gösteriyoruz. Elde etmiş olduğumuz veriler de finansal veriler de bunu gösteriyor. Ama asıl büyük veri ROKETSAN'ın uluslararası ve ulusal anlamda almış olduğu sipariş miktarları. Buna da baktığımız zaman neredeyse 2-3 katlık bir büyümeden bahsediyoruz bu dönem içerisinde. Bu ROKETSAN'ın önümüzdeki dönem hızlı bir şekilde büyüyeceğinin en net göstergelerinden bir tanesidir diyebiliriz.'

Murat İkinci, elde ettikleri ulusal ve uluslararası sipariş miktarlarında da bu dönem içerisinde 2-3 katlık bir büyüme yaşandığını, bunun şirketin hızlı ivmelenmesinin en net göstergelerinden biri olduğunu söyledi.

İkinci, Anadolu Ajansı ve Teknoloji Masası'na, sektörün ulusal ve uluslararası alanda tanınırlığına verdikleri destekten dolayı teşekkür etti.

(Bitti)

Sapanca'da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi'nde (UEZ 2026) günün üçüncü oturumu, Erten&Erten Kurucu Ortağı Mehmet Erten moderatörlüğünde 'Dijital Dönüşüm Liderleri: Geleceğin Şirketini İnşa Edenler' başlığıyla düzenlendi.

Oturuma Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, Google Cloud Türkiye Ülke Müdürü Önder Güler ve MediaMarkt Türkiye Üst Yöneticisi (CEO) Hulusi Acar katıldı.

Turkcell Genel Müdürü Koç, oturumda yaptığı konuşmada, Türkiye'nin 1 Nisan itibarıyla yerli ve milli 5G sinyalini Turkcell gücüyle test etmeye başladığını belirterek, bu teknolojinin sadece hız değil ekonomik bir dönüşüm olduğunu vurguladı.

5G teknolojisinin 4G'den temel farkının etkileşim olduğuna işaret eden Koç, '4G teknolojisi, sadece insanlar için yapılmış son teknolojidir. 5G ise hem insanlar hem de makineler için yapılmış bir teknoloji. 4G, bir iletişim teknolojisiyken 5G, bir etkileşim teknolojisidir. İnsanın makineyle, makinenin makineyle etkileşime girdiği devasa bir ekosistemden bahsediyoruz.' diye konuştu.

Koç, 5G'nin özellikle sanayi ve üretim sektöründe rekabetçiliği artıracağını belirterek, fabrikalardaki her birimin lokal ağda birbirine bağlanacağını söyledi.

Dijital dönüşümün sadece sanayide değil evlerde de başlayacağını ifade eden Koç, 5G'nin fiber altyapıdaki 'port' ve 'kazı' sorunlarına son vereceğini vurguladı.

Sabit kablosuz erişim (FWA) teknolojisiyle evlere fiber hızında internet sunacakları bilgisini paylaşan Koç, 'Cep telefonunuzda 5G sinyali görüyorsanız vereceğimiz bir kutu sayesinde kablo derdi olmadan 1000 Mbps ve üzeri hızlara ulaşabileceksiniz. Bu, evden e-ticaret yapanlardan eğitim alan öğrencilere kadar herkesin dijital dönüşümüne önayak olacak.' şeklinde konuştu.

- 'Türkiye'nin en büyük veri merkezi işletmecisiyiz'

Ali Taha Koç, verinin sadece iletilmesinin yetmediğini, saklanması gerektiğini kaydederek, bu kadar veriyi oluşturduktan sonra bu verinin bir değerinin olduğunu söyledi.

Koç, 'Bu veriyi sadece iletmek değil -Biz, o iletim aşamasındayız- bu veriyi saklamak, bu veriyi korumak ve aynı zamanda bu veriyi bir değere dönüştürmek diye bir boyut var yani veri esasında ilk ham madde, bir de güvenlik. Çok saklamayalım. Güvenli bir şekilde saklayalım.' dedi.

Veri merkezi yatırımlarına değinen Koç, şöyle konuştu:

'Şu ana kadar 600 milyon avroluk bir yatırımımız var. Türkiye'nin 4 değişik yerinde, çok üstün kalitede müşterilerimize sunduğumuz. Gebze'de, Çorlu'da, İzmir'de ve Ankara Temelli'de olmak üzere veri merkezlerimiz var. Türkiye'nin en büyük veri merkezi işletmecisiyiz. Veriyi saklamak güzel bir hizmet, başarılı bir hizmet, karlı bir hizmet ama bu verinin ikinci aşaması olan bu veriden değer üretme kısmına geçmemiz gerekiyordu.'

- 'Her kurumda önemli faydalar sağlayacağız önümüzdeki 1-2 yıl içinde'

Google Cloud Türkiye Ülke Müdürü Güler de Turkcell ile işbirliklerinin dünyadaki en iyi örneklerden olduğunu dile getirdi.

Güler, 'Önümüzdeki 10 yılda Türkiye'ye 2 milyar dolar yatırım yapacak Google Cloud. Bu yatırım, Türkiye ekonomisine olan güveni gösteriyor. Verimizin Türkiye'de kalması hassasiyetiniz varsa bu, çok önemli bir yatırım. Telekom şebekeniz büyüdükçe ekonomide bir büyüklük getiriyor. Teknolojiyi yeni baştan tanımlıyorsunuz. Şirketlerimizi gerçek zamanlı veri ile yönetirsek bu anlamlı oluyor. Gezegen boyutunda problemleri çözen teknolojileri buraya getirebiliyorsunuz. Bu platformların burada olması, bankacılık, sağlık gibi regüle sektörlerde daha fazla yer almalarını sağlayacaktır. Her kurumda önemli faydalar sağlayacağız önümüzdeki 1-2 yıl içinde.' ifadelerini kullandı.

- 'Perakendecilikte en önemli yatırımı kişiselleştirmeyle yapıyoruz'

MediaMarkt Türkiye CEO'su Acar da başka bir tedarikçinin ürününü müşterileri ile buluşturduklarına işaret ederek, 50 yıllık perakendecilik modelleriyle faaliyet gösterdiklerini söyledi.

Acar, perakende modellerini 50 yıldır uyumlandırdıklarını belirterek, 'Birinin bir yerde ürettiği kutuyu başka birine teslim ediyoruz. İş modelimiz buna dayanıyor. Güvensizlik olursa tüm yaptıklarınız çöp olur anında. Perakendecilikte en önemli yatırımı kişiselleştirmeyle yapıyoruz. Fiyat rekabetinden güven rekabetine geçiyorsunuz. Müşteri, sizinle bir alışveriş yaptığında şunu bilmek ister: 'Ben on-line'dan alırım, istediğim adrese gönderirim, bozulursa mağazaya veririm, onlar tamir ettirir ve dilersem kışlık evime gönderir. Ürünü iade ettiğimde para anında hesabıma geçer. Tüm bu süreçlerde hiç zorlanmam, her şey pürüzsüz ilerler.'' şeklinde konuştu.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Türkiye'nin dijital dönüşümüne liderlik eden Türk Telekom, teknoloji birikimini yaşamın tüm alanlarına aktararak değer odaklı çalışmalarına devam ediyor.

Türk Telekom'un, milli teknoloji şirketi Sensemotion'ın görme engelliler için özel geliştirdiği stat koltukları ve Huawei'nin katkılarıyla dünyada bir ilk olarak hayata geçirdiği uygulamada, maçtaki tüm ayrıntılar, tribüne yerleştirilen 5G Tabanlı Dokunsal Robot Koltuk teknolojisiyle izlenebilir dokunuşlara dönüştürülerek, gecikmesiz ve eş zamanlı bir şekilde görme engelli bireylere aktarıldı.

Proje kapsamında, Mina Demiryakan ile Halil Can Coşkun, maç öncesinde Fenerbahçeli futbolcular Kerem Aktürkoğlu, Yiğit Efe Demir ve Mert Müldür ile bir araya geldikten sonra, Fenerbahçe-Kasımpaşa karşılaşmasını takip etti. Demiryakan ve Coşkun, mücadeleyi 5G Dokunsal Robot Koltuklarla dünyada ilk kez deneyimledi.

5G Tabanlı Dokunsal Robot Koltuk, topun hareketini ve sahadaki eylemleri farklı dokunuş desenleriyle ileterek görme engelli bireylerin oyunun akış yönünü ve ritmini takip etmesine olanak tanıyor. Söz konusu teknolojisiyle şut, gol gibi sonuca ulaşan eylemler farklı titreşim frekanslarıyla görme engelli taraftarlara iletiliyor.

- 'Herkes için 5G anlayışımızla geleceği iyileştiren projelerimizi sürdüreceğiz'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Telekom CEO'su Ebubekir Şahin, Türkiye'nin dijital geleceğini inşa eden bir şirket olarak, güçlü altyapılarını ve teknoloji birikimleriyle yaşamın tüm alanlarında insanı merkeze alan çalışmalar yürüttüklerini belirtti.

En büyük sorumluluklarının başında dijital çağın olanaklarını 81 ilin her köşesinde, tüm bireyler için erişilebilir kılmak geldiğini vurgulayan Şahin, şunları kaydetti:

'1 Nisan'da hayatımıza 5G'nin getireceği fırsatlar, teknolojiyi iyilik ve faydaya dönüştürme vizyonumuzu yeni bir boyuta taşımamızı sağlayacak. Bugüne kadar sağlıktan sanayiye, tarımdan spora, kültür-sanattan eğlenceye farklı alanlarda öncü 5G uygulamalarımızla herkes için 5G anlayışımızı ortaya koyduk. 5G Engelsiz Tribün projemiz görme engelli vatandaşlarımızın statlarda, aynı renklere gönül verdiği futbolseverlerle aynı anda aynı heyecanı hissedebilmesi bizim için büyük bir gurur ve mutluluk.

Engelsiz Tribün uygulamasının önümüzdeki yıllarda tüm statlarda bir standart haline gelmesi en büyük temennimiz. Türk futbolunun dijital dönüşümünde bir kilometre taşı olarak tarihe geçecek bu uygulama ile yalnızca spor ve sosyal yaşamı iyileştirmekle kalmıyor, 5G'nin robotik teknolojilerle entegrasyonunda öncü bir rol üstleniyoruz. İştiraklerimiz, 5G alanında yetkin mühendislerimiz ve milli sorumluluk anlayışımızla, herkes için 5G anlayışımızla yaşamın tüm alanlarını ve geleceği iyileştiren projelerimizi sürdüreceğiz.'

ilanlar artık e-Devlet üzerinden verilen yetkiyle yayımlanabilecek. Malik türünün gerçeğe aykırı beyan edilmesi halinde yetki belgesinin iptaline kadar varan yaptırımlar ve 684 bin 214 TL’ye ulaşabilen idari para cezaları gündeme gelecek.

Ticaret Bakanlığı’nın hayata geçirdiği Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) ile satılık taşınmaz ilanlarında kimlik ve yetki doğrulaması zorunlu hale geldi. 15 Şubat itibarıyla tüm satılık ilanlar sistem kapsamına alındı.

Ticaret Bakanlığı, emlak sektöründe sahte ve yanıltıcı ilanların önüne geçmek amacıyla Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’ni (EİDS) devreye aldı. Yeni uygulama ile birlikte satılık taşınmaz ilanlarında kimlik ve yetki doğrulaması zorunlu hale getirildi. Sistem ilk olarak kiralık konutlarda uygulanmaya başlandı, ardından ticari gayrimenkuller kapsama alındı. Son aşamada ise satılık konutlar da dahil edilerek tüm satılık taşınmaz ilanları için zorunlu uygulamaya geçildi.

15 ŞUBAT İTİBARIYLA ZORUNLU

1 Şubat’ta pilot illerde başlatılan uygulama, 15 Şubat itibarıyla satılık konut ilanları dahil tüm satılık taşınmazlar için zorunlu hale geldi. Artık yalnızca emlak ofisiyle sözleşme yapılması yeterli olmayacak; mal sahibinin e-Devlet üzerinden ilgili emlak işletmesine ilan yetkisi vermesi gerekecek.

BİREYSEL İLANLARA SINIRLAMA

Yetki doğrulama zorunluluğu emlak ofisleri aracılığıyla verilecek ilanlar için geçerli olacak. Bireysel ilanlarda ise emlak ofisi yetkisi aranmayacak ancak ilan yalnızca taşınmazın sahibi, eşi veya birinci ve ikinci derece kan hısımları tarafından verilebilecek. Sistem bu kişilerin dışındaki başvurulara izin vermeyecek. İlan platformunda taşınmaza ait kimlik numarasının girilmesi zorunlu olacak. Maliklik ve hısımlık kontrolü sistem tarafından otomatik olarak yapılacak.

GERÇEK DEĞER TAKİP EDİLECEK

Uzmanlar, sistemin yalnızca sahte ilanları değil, manipülatif fiyat artışlarını ve tapuda düşük bedel beyanını da denetlemeye katkı sağlayacağını belirtiyor. EİDS’in Tapu ve Kadastro verileriyle entegre çalıştığı, her taşınmaz için özel bir kimlik numarası bulunduğu ifade ediliyor. Bu sayede ilan fiyatı ile tapuda beyan edilen değer karşılaştırılabilecek.

YETKİ SÜRESİ EN AZ 3 AY

Taşınmaz sahibi, e-Devlet üzerinden EİDS yetki işlemleri bölümüne girerek satışa konu gayrimenkulü seçip emlak danışmanının yetki belge numarasını sisteme tanımlayacak. Yetki süresi en az üç ay olacak. Süre uzatılabilecek ancak iptal edilmesi halinde yeni ilan girişi ya da süresi dolan ilan yenilemesi yapılamayacak. Yetkililer, verilen yetkinin yalnızca ilan yayımlamaya yönelik olduğunu, tapu işlemlerinde kullanılamayacağını vurguluyor.

684 BİN TL CEZASI VAR

Uzmanlar düzenlemenin sahte ilan, yetkisiz portföy girişi ve ilan kirliliğiyle mücadelede kritik rol oynayacağını söylerken, malik türünün gerçeğe aykırı beyan edilmesi halinde yetki belgesinin iptaline kadar varan yaptırımlar ve 684 bin 214 TL’ye ulaşabilen idari para cezalarının uygulanabileceğini bildirdi.

Güneyçalıca köyünde yaşayan Göynük Orhan Çalış Çok Programlı Lisesi Elektrik Bölümü 10. sınıf öğrencisi 16 yaşındaki Mustafa Can Akoğlu, internetten temin ettiği elektronik kartlar, sensörler ve çeşitli modülleri köyde bulabildiği malzemelerle birleştirdi.

Akoğlu, yazılım ve kodlama kısmında ise teknolojiye meraklı olan köy imamı Samet Taştan'dan destek aldı. Taştan'ın yardımıyla aracını çalıştıran Akoğlu, TÜBİTAK yarışmalarına katılacak nitelikte araçlar geliştirmeyi istiyor.

Akoğlu,çocukluğundan beri bir şeyleri bozup yapmaya çok meraklı olduğunu, teknolojiye ilgisi olan Taştan ve kendisinin üretmek için araç geliştirdiklerini anlattı.

Uzun araştırmalar sonucu aracın yazılım, donanım, elektrik ve mekanik parçalarını bir araya getirdiklerini aktaran Akoğlu, TÜBİTAK yarışmasına katılmak için aracı geliştirmeyi hedeflediklerini kaydetti.

Akoğlu, ilerleyen süreçte araca 360 derece dönebilen kamera ekleyeceklerini belirterek, 'Küçüklükten beri arabalara ve elektriğe hevesliyim. Bir şeyleri söküp takıyordum. Köyde motorlara, arabalara ışık takıyordum. Hevesimizi bir şeye dökmek adına aracı geliştirdik.' ifadelerini kullandı.

İmam Samet Taştan, yazılıma ve teknolojiye merakının bulunduğunu, sosyal medyada bu yönde içerikler paylaştığını söyledi.

Köyde Mustafa'nın merakını öğrenince projesine destek olduğunu anlatan Taştan, 'Birlikte, ben yazılıma o da elektrik donanımına bakarak birinci hedefimiz olan arabayı yapmaya başladık. Buna daha sonra değişik donanımlar ekleyerek geliştirmeyi düşünüyoruz.' diye konuştu.

Babaanne Fatma Akoğlu ise torununun küçüklükten beri bu işlere meraklı olduğunu, aldıkları oyuncak kamyon ve arabaları söküp yeniden yapmaya çalıştığını ifade etti.

Anne Sevgi Akoğlu, oğlunun küçükken oyuncakları bozduğunu anlatarak, 'Arabalara ışık takar, sökerdi. Özellikle tekerleklerini sökerdi. Onlarla uğraşırdı. Hepsini bozardı, şimdi de yapmaya çalışıyor.' dedi.

Kocaeli Kongre Merkezi'nde düzenlenen fuarın açılışında konuşan Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, sanayi devriminde üretimin fabrikalara kaymasıyla şehirlerin ve sosyolojinin değiştiğini, bugün bilginin, yazılımın ve çip teknolojisinin yeni zenginlik kaynağı olduğunu söyledi.

Büyükakın, teknolojik dönüşümün hızına dikkati çekerek, 'Tarım toplumu 750 yıl sürdü. Sanayi devrimi 100 yıla, bilgisayar devrimi ise 10 yıllara, yapay zeka ise aylık süreçlere indi. Artık değişim baş döndürücü hızla ilerliyor. Kocaeli'yi bu dönüşümün dışında bırakamazdık. Büyükşehir Belediyemiz, 2009'da öğrencilere bilgisayar, ardından tablet dağıttı. Daha sonra 330 okulda kodlama sınıfları kuruldu. Ancak yapay zekanın hızlı gelişimiyle kodlama sınıfları bile kısa sürede dönüşüme uğradı.' diye konuştu.

Bilişimin zenginlik kaynağını belirlediği yeni dünyada Kocaeli'nin de güçlü biçimde yer alması gerektiğini vurgulayan Büyükakın, 'Çocuklarımıza bu imkanları sağladığımızda belki aralarından bir Bill Gates çıkacak, bir Steve Jobs çıkacak diye hayal ediyorum. Bu yapay zeka programlarını yapacak çocuk benim şehrimden çıkacak diye düşünüyorum. O çocuk, o programı yazdığında, bir ilacın formülünü bulduğunda ülke bambaşka bir yere gidecek diye düşünüyorum. Bu geleceği rasyonel temeller üzerine inşa etmektir. Ne yaptığımızın farkındayız, bunun kuluçka ortamını sağlamak için çalışıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Fuarın açılış programına, Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, AK Parti Kocaeli Milletvekili Sadettin Hülagü, Kocaeli Sanayi Odası Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Kocaeli Ticaret Odası Başkanı Necmi Bulut, AK Parti İl Başkanı Şahin Talus, teknoloji şirketlerinin yöneticileri, bilişim uzmanları ve teknoloji meraklısı gençler katıldı.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Kocaeli Sanayi Odası, Kocaeli Ticaret Odası, Körfez Ticaret Odası ve Gebze Ticaret Odası işbirliğiyle düzenlenen fuar, 23 Kasım'da sona erecek. Fuarda, 45 oturumda 124 konuşmacı yer alacak, 95 şirket geliştirdikleri teknolojileri tanıtacak.

Fuar boyunca gerçekleştirilen tüm panel ve oturumlar kayıt altına alınacak. Bu içerikler, fuar sonrasında derlenerek 'Kocaeli Bilişim Fuarı Özel Yayını' adıyla kitaplaştırılacak ve sektöre referans kaynağı olarak sunulacak.

Kocaeli Bilişim Fuarı kapsamında düzenlenen oturumlara katılan kayıtlı ziyaretçilere 'Dijital Katılım Belgesi' verilecek.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Türk Telekom, 16 Ekim'de gerçekleştirilen 5G ihalesinde stratejik frekansları alarak 5G'de abone başına en yüksek kapasite kullanım hakkına sahip oldu.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Telekom Pazarlama ve Müşteri Deneyimi Genel Müdür Yardımcısı Zeynep Özden, Türkiye'nin dijitalleşme sürecinde önemli bir dönüm noktası olan 5G teknolojisinin 1 Nisan itibarıyla hayata geçeceğini anımsattı.

Özden, 5G ihalesinde tüm frekans paketlerini, en iyi müşteri deneyimini sunma hedefi doğrultusunda planladıkları şekilde aldıklarını belirterek, müşteri başına en yüksek 5G kapasitesi ve en yüksek fiber istasyon oranına sahip operatör olarak 5G'ye hazır olduklarını kaydetti.

Teknolojide yeni bir dönemin kapılarını aralayacak 5G'nin temel yapı taşını fiber altyapının oluşturduğunu vurgulayan Özden, Türk Telekom'un yüzde 55'i fibere bağlı baz istasyonlarıyla en iyi müşteri deneyimini sunacağını sözlerine ekledi.

Özden, şirketin iletişimin her döneminde olduğu gibi 5G çağında da güçlü altyapısı ve teknoloji birikimiyle Türkiye'yi geleceğe taşımaya devam edecekğini vurgulayarak, 'Yeni reklam filmimizde de yüzde 55'i fibere bağlı az istasyonlarımızdan aldığımız güçle 5G'de fark yaratacağımızı vurguluyoruz. Filmde, yeni dönemi simgeleyen 'fiber istasyon' söylemiyle hem teknolojik üstünlüğümüzü hem de yenilikçi yaklaşımımızı izleyiciyle samimi bir şekilde buluşturuyoruz.' ifadelerini kullandı.

Türk Telekom'un mobil pazarda sadece bir oyuncu değil, oyunu kuran bir aktör olduğuna işaret eden Özden, şu ifadelere yer verdi:

'Mobil numara taşıma pazarında 2025 itibarıyla son dört yıldır en çok tercih edilen operatör olmamız, müşterilerimizin bize duyduğu güvenin en güçlü göstergesi. Son on iki ayda 2,5 milyonu aşan mobil faturalı net abone kazanımıyla hem kendi tarihimizin hem de sektörün en yüksek artışını kaydettik.'

Asıl mesleği spikerlik olan Şelli, 1996'da Dokuz Eylül Üniversitesi Sualtı Topluluğunu kurduğu yıl tüplü dalışa başladı. Hobi olarak başladığı dalış zamanla mesleğe dönüştü ve su altı fotoğrafçısı oldu.

Yurt dışına yaptığı dalış seyahatleri sayesinde dünyanın tüm okyanuslarına dalma şansı bulan Şelli, çektiği su altı fotoğraflarıyla bilimsel çalışmalara da destek vermeye devam ediyor.

Şelli, AA muhabirine, dalış tutkusunun ilkokuldayken denizleri keşfetmek ve korumak için hayatını adamış bir denizci olan Kaptan Cousteau'nun (Fransız deniz araştırmacısı Jacques-Yves Cousteau) maceralarını TRT'nin siyah beyaz ekranından izlerken başladığını söyledi.

Su altı fotoğrafçılığının denizlerin eşsiz güzelliklerinin yanı sıra çöpler ve insan kaynaklı kirliliğin yarattığı zararın somut olarak gösterilmesini de sağladığına dikkati çeken Şelli, suyun altında canlılara ve güzelliklere zarar verildiğinde ne olduğunu fotoğrafla anlatmanın çok etkili olduğunu ifade etti.

Şelli, dünyada denizel anlamda biyoçeşitliliğin en yüksek olduğu yerlerden birisinin İndo-Pasifik bölgesi olduğuna dikkati çekerek, bu bölgede sıklıkla dalış yaptığını dile getirdi.

Dalış ve keşiflerin deniz altı ekosistemindeki canlıların korunmasına da katkı sağladığını vurgulayan Şelli, 'Mercan resif kolonilerinin olması zaten oradaki denizel ekosistemin çok sağlıklı olduğunu gösteriyor. Yapılması gereken tek şey var, korumak. Korumanın başında oraya çapa atmamak veya kirletilmemesi geliyor.' dedi.

- 'İkinci bir Sauwandarek'i keşfetmiş oldum'

Şelli, 'Nisan ayı içerisinde Endonezya'nın Kuzey Halmahera bölgesinde yaptığımız ekspedisyonda keşfettiğim bir dalış noktasına benim ismim verildi. Bu da benim için çok onur verici bir şey. Dalış kariyerimdeki çok önemli kilometre taşlarından birisi.' ifadelerini kullandı.

Dalış merkezlerinin haritasına eklenen resifte, su altı ekosisteminin en güzel canlılarının yaşam alanı bulunduğuna işaret eden Şelli, keşfedilen resifin sağlıklı bir mercan topluluğu ve canlı bir ekosisteme sahip olmasının, o bölgede insan temasının az olmasından kaynaklandığını anlattı.

Şelli, Kuzey Halmahera bölgesinde ekip halinde daldıklarını belirterek, şöyle devam etti:

'Dalışın sonlarına doğru bu noktayı keşfettim. Bu rastlantısal bir keşif değildi. Uzun bir dalıştı. Yani doğal olarak yaklaşık 55 dakikalık bir dalışın sonunda artık tüpümdeki havanın üçte ikisini tüketmiştim. Sığda 8-10 metrelerde sarı mercan balıklarından küçük bir topluluğun fotoğraflarını çekiyordum. 5-10 dakika sonra da dalış sonuçlanacak ama onlar hafif aşağı yöneldiler. Aşağı yöneldiklerinde ben de onlarla yöneldim. Kanepe mercanı olarak da bilinen Merulina mercan topluluğu var. Onların oluşumunu gördüm ama çok büyük bir topluluktu. Her zaman her yerde bu kadar büyük göremezsiniz. Endonezya'da ünlü Raja Ampat Sualtı Milli Parkı'nda bulunan Sauwandarek dalış noktasında yoğun Merulina toplulukları var. Sarı kuyruklu mercan ve tatlı dudak balıkları bu mercanları tercih ediyorlar. Muhteşem bir manzara oluşuyor. Bunu görmem gerekir dedim. Tabii rehberim de var yanımda ve ben yönelince o da arkamdan geldi ve orada tabiri caizse ikinci bir Sauwandarek'i keşfetmiş oldum. Çok hızlı bir şekilde birkaç fotoğraf ve bir video çektim. Ekibe durumu bildirip noktanın koordinatlarını kaydetmelerini söyledim.'

Enstitü öncülüğünde yürütülen projeler kapsamında şekillenen sefer, Marmara Denizi'nde klasik deniz bilimi çalışmalarının ötesine geçerek çok disiplinli, yüksek çözünürlüklü ve teknolojik olarak entegre bir araştırma şeklinde yürütülüyor.

Seferde Gebze Teknik Üniversitesi uzmanları, insansız hava araçlarıyla (İHA) uzaktan algılama çalışmalarını sahada anlık olarak gerçekleştirirken, Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü araştırmacıları da deniz tabanının haritalanması ve görselleştirilmesi çalışmalarına katkı sağlıyor.

Ayrıca İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı uzmanlarının, dalış ekibine eşlik ederek, dalgıç sağlığına ilişkin incelemelerde bulunmaları ve çalışmalara farklı bir boyut kazandırmaları planlanıyor.

- Müsilajın nedenleri ve gelecekteki olası riskler araştırılacak

Sefer kapsamında Marmara Denizi'nde koruma altında bulunması gereken hassas türler ve ekosistemler, jeolojik yapılar ve deniz tabanının şekil özellikleri ayrıntılı biçimde incelenecek. Çalışmalar, son yıllarda tekrar eden müsilaj krizinin nedenlerini, gelişim süreçlerini ve gelecekteki olası riskleri de ortaya koymayı amaçlıyor.

Müsilajın erken evrelerini tespit ederek erken uyarı sistemlerinin oluşturulmasına bilimsel zemin hazırlama hedefindeki araştırma kapsamında ayrıca Marmara ekosisteminin biyokimyasal döngüleri yeniden modellenerek, denizin karbon tutma kapasitesi değerlendirilecek. Bu verilerin, Türkiye'nin iklim uyum politikalarına ve denizel karbon yutak alanı haritalarına doğrudan katkı sağlaması bekleniyor.

Araştırma sırasında, Marmara Denizi'nin korunması gereken bölgelerinde standart deniz ölçümlerinin yanı sıra uydu görüntüleme sistemleri ve İHA'lar kullanılacak. Belirlenen bölgelerde bilimsel dalışlar yapılacak, su altı robotlarıyla görüntü ve veri toplanacak.

Ayrıca çok ışınlı derinlik ölçer (multibeam), sismik tarayıcı ve yandan taramalı sonar gibi ileri jeofizik yöntemler birlikte kullanılacak. Bu sayede hem deniz yüzeyi hem de su sütunu ve deniz tabanı üç boyutlu olarak haritalanacak.

- İklim değişikliğinin deniz üzerindeki etkileri yüksek hassasiyetle değerlendirilecek

Bilim seferi kapsamında Marmara Denizi'nde deniz suyu sıcaklığı, çözünmüş oksijen miktarı, bulanıklık, pH ve besin tuzları gibi temel su özellikleri ile fitoplankton, zooplankton ve deniz dibinde yaşayan canlılar (bentik organizmalar) eş zamanlı olarak uydular, İHA'lar ve su altı sistemleri aracılığıyla izlenecek.

Uydu görüntüleri çok renkli ve yüksek çözünürlüklü olarak değerlendirilecek, İHA'lar ise santimetre düzeyinde ayrıntı sağlayan haritalar ve ısı dağılımı görüntüleri oluşturacak. Bu veriler, yapay zeka, derin öğrenme ve sinir ağı algoritmaları kullanılarak analiz edilecek.

Yer altı yapısına ilişkin veriler, sismik yansıma taramaları, çok ışınlı derinlik ölçümleri ve yandan taramalı sonar sistemleriyle toplanacak. Bu sayede deniz tabanının şekli, tortul yapısı ve canlıların oluşturduğu özel oluşumlar (biyolojik yapılar) detaylı olarak haritalanacak.

Marmara Denizi'nin güneyinde yer alan özel jeolojik bölgelerde yapılacak çalışmalarla, Holosen döneminden (son 10 bin yıl) günümüze kadar uzanan çevresel değişim kayıtları ortaya çıkarılacak ve iklim değişikliğinin deniz üzerindeki etkileri yüksek hassasiyetle değerlendirilecek.

Sefer boyunca elde edilecek yüksek çözünürlüklü veriler, Marmara Denizi'nin “sayısal ikizi” olarak adlandırılan dijital modelinin geliştirilmesine katkı sağlayacak.

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsünün uzun yıllara dayanan bilimsel birikiminin sahaya aktarıldığı sefer, bütün bu yönleriyle, Marmara Denizi'nde bugüne kadar yapılan en kapsamlı, çok katmanlı ve yüksek çözünürlüklü deniz araştırmalarından biri olma özelliği taşıyor.

- 'Marmara Denizi'nin bütüncül modellemesine veri sağlayacak'

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Cem Gazioğlu, AA muhabirine, araştırmanın sadece Marmara Denizi'nin değil, Karadeniz ve Ege Denizi arasındaki geçiş sisteminin bütüncül modellemesine veri üreteceğini söyledi.

Sefere öncülük eden ekip olarak yalnızca yeni bilimsel veriler üretmekle sınırlı kalmayacaklarına dikkati çeken Gazioğlu, Marmara Denizi'nin ekolojik bütünlüğünü korumayı, sürdürülebilir kullanım ilkelerini bilimsel temele oturtmayı ve teknolojik yenilikleri çevresel farkındalıkla bütünleştirmeyi amaçladıklarını vurguladı.

Gazioğlu, 'Türkiye'nin deniz bilimlerindeki güçlü akademik birikimini uluslararası araştırma ağıyla birleştiren bu çalışma, ülkemizin ve enstitümüzün deniz bilimlerinde uluslararası ölçekteki öncü konumunu pekiştirecek. Çalışmamız, enstitümüzün 'bilimle koruma, teknolojiyle dönüştürme' vizyonunu sahada hayata geçiriyor.' ifadelerini kullandı.

Anadolu Ajansının (AA) 'İletişimde 5G Devri' dosyasının bu bölümünde, Turkcell'in bu teknolojiye yönelik hazırlıkları ve çalışmaları ele alındı.

Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç, AA muhabirine, Türkiye'nin dijitalleşme yolculuğunda tarihi bir döneme girdiğini söyledi. Koç, '1 Nisan 2026 sadece yeni bir iletişim teknolojisinin başlangıcı değil, aynı zamanda Türkiye'nin dijital geleceğinde bir dönüm noktası olacak.' dedi.

5G teknolojisinin hayatın her alanında ve tüm sektörlerde dönüştürücü etki oluşturacak bir teknoloji olduğunu dile getiren Koç, makinelerin konuştuğu, şehirlerin düşündüğü, araçların karar verdiği bir dünyanın kurulduğunu aktardı.

Koç, Türkiye'nin bu yeni dünyada hak ettiği konumda yer almasına katkı sunmayı temel sorumluluk olarak gördüklerini belirterek, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin küresel rekabet gücünü artıracak hamleler, aynı zamanda teknolojik bağımsızlık demek. Kurulduğumuz günden beri, 28 milyar doları aşkın yatırım yaptık. Bu yatırımların önemli kısmı, mobil altyapımızı güçlendirmek ve yeni teknolojilere hazırlık için kullanıldı. Ayrıca Türkiye'yi dijital geleceğe hazırlayacak altyapı yatırımları gerçekleştirdik.'

Altyapı üzerinde katma değer üreten teknolojiler geliştirdiklerine dikkati çeken Koç, Türkiye'nin en çok mobil altyapı yatırımı yapan ve en geniş baz istasyonu ağına sahip operatörü olduklarını söyledi.

- 5G yolculuğu ve altyapı hazırlıkları

Ali Taha Koç, Türkiye adına bir dönüm noktası olacak 5G'ye geçiş için uzun yıllardır hazırlandıklarını vurgulayarak, şöyle devam etti:

'5G yolculuğumuz, 2016'da Dünya GSM Birliğinde 5G standartlarının belirlenme süreçlerinde görev almamızla başladı. Bugün itibarıyla 4.5G altyapısının büyük bölümü, 5G'ye geçiş için modernize edilmiş durumda. Baz istasyonlarının fiberleşme oranını büyük ölçüde artırdık. Mobil Dünya Kongresi ve CES gibi küresel organizasyonlarda, 30'dan fazla yerli ve yabancı teknoloji şirketiyle stratejik işbirlikleri gerçekleştirdik. 5G teknolojisine erişimi kolaylaştırmak için üretici markalarla 5G destekli yerli akıllı cihaz üretimi konusunda güç birliği yaptık. ULAK ile yerli ve milli 5G iletişim altyapısı için ortak çalışmalar yürütüyoruz. Yazılım tabanlı şebekemiz ve yapay zeka ile kendi kendini optimize eden mimarimiz sayesinde 5G'nin gerektirdiği dinamik yapıya bugünden hazırız.'

Farklı platformlarda başarıyla hayata geçirdikleri test ve uygulamaların da bu alanda katettikleri mesafenin kanıtı olduğunu anlatan Koç, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının liderliğinde 5G teknolojisini 2022'de ilk kez İstanbul Havalimanı'nda kullanıma sunduklarını belirtti.

Koç, 2024'te özel sektör ve akademi işbirliğiyle 5G Teknoloji Kampüsü'nün İstanbul Teknik Üniversitesi'nin Ayazağa Yerleşkesi'nde açıldığını dile getirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Adana'da yapılan TEKNOFEST kapsamında yaklaşık 800 kilometre mesafeden 5G testi gerçekleştirdik. Kocaeli'de bulunan bir iş makinesi Adana'daki Turkcell standından, Türkiye'de ilk defa uzaktan kontrol edildi. 4 büyük futbol kulübünün statlarına 5G altyapıları kurduk. TBMM çatısı altında da 5G'de en yüksek hızları sunan operatör olduk. Mayısta KKTC'de düzenlenen TEKNOFEST'te bir başka ilke imza atarak, karadan denize 5G denemesini başarıyla gerçekleştirdik. Eylülde yapılan TEKNOFEST'te ise 5G ile kıtalararası bir demo gösterimine imza attık.'

Finansal hazırlıklar kapsamında da 5G yatırımları için şirket tarihinin en büyük tahvil ihracını gerçekleştirdiklerini ifade eden Koç, gerek finansal gerek operasyonel olarak Turkcell gücünde 5G'yi Türkiye'ye getirmek için hazır olduklarını kaydetti.

Koç, 30 yılı aşkın tecrübe ve donanımlı insan kaynağının verdiği güçle 5G konusunda da en kaliteli hizmeti sunmaya kararlı olduklarını dile getirerek, '2G, 3G ve 4.5G'de olduğu gibi 5G'de de standartları Turkcell belirleyecek. 5G denince akla gelen ilk operatör yine Turkcell olacak.' dedi.

Bireysel kullanıcıların yanı sıra şehirleri daha akıllı, fabrikaları daha verimli, tarımı daha güçlü ve günlük yaşamı daha güvenli hale 5G teknolojisinin getireceğini anlatan Koç, 'Bizim için 5G, yalnızca bir hız artışı değil, Dijitalin Yüzyılı'na yön verecek milli bir teknolojik gelişim.' şeklinde konuştu.

Koç, sürdürülebilirlik ve çevresel etkiler açısından da 5G'nin önemine dikkati çekerek, enerji verimliliği, düşük karbon ayak izi ve akıllı şebeke yönetiminin bu hedeflere katkı sunduğunu ve yapay zeka entegrasyonuyla da dijital dönüşümün ivme kazanacağını söyledi.

- Türkiye'nin dijital geleceğinde 5G

Turkcell Genel Müdürü Koç, Türkiye'nin 5G'ye geçiş sürecinde bazı zorluklarla karşı karşıya olduğunu, bunların başında cihaz erişimi ve fiber altyapı ihtiyacının geldiğini belirterek şu anda 5G uyumlu cihaz oranının yüzde 20 seviyelerinde olduğunu ve bunu artırmak için özel işbirlikleri yaptıklarını dile getirdi.

Koç, bu kapsamda, Turkcell'e özel üretilmiş 5G akıllı telefonu müşterilerine sunmak üzere Samsung ile işbirliği yaptıklarını hatırlattı.

Fiber altyapı yatırımlarının 5G'nin omurgasını oluşturacağını vurgulayan Koç, Turkcell'in bu alanda hem kendi yatırımlarını sürdürdüğünü hem de sektör işbirliklerine öncülük ettiğini, ayrıca yerli ve milli ürünlerin kullanımının da stratejik bir öncelik olduğunu ifade etti.

Koç, kısa süre önce kazandıkları BOTAŞ Fiber Optik Kablo Altyapı ihalesinin, söz konusu vizyonun yansıması olduğuna işaret ederek, 'Önümüzdeki 15 yılı kapsayan yıllık 25,5 milyon dolar tutarındaki ihale, aynı zamanda bu alandaki kararlılığımızın da tescili.' dedi.

Yerli ekosistemi ve üreticileri destekleyerek, ortak altyapı modelleri geliştirerek ve enerji verimli çözümlerle maliyetleri optimize etmeye odaklandıklarını aktaran Koç, yapay zeka destekli ağ yönetimi ve uçtan uca siber güvenlik çözümleri sayesinde 5G'nin sunduğu imkanları güvenli, sürdürülebilir ve erişilebilir şekilde müşterilerine ulaştıracaklarını söyledi.

Koç, sektörel etkilere ilişkin, 5G'nin özellikle akıllı şehirler, nesnelerin interneti, otonom araçlar ve endüstri 4.0 uygulamalarında hızlı dönüşüm sağlayacağını, sağlık alanında da robotik cerrahi ve uzaktan hasta takibi gibi yeniliklerin mümkün hale geleceğini vurguladı.

Bu teknolojisinin, ultra yüksek hızlar, düşük gecikme süreleri ve aynı anda milyonlarca cihazın bağlanabilme kapasitesi sayesinde pek çok alanda dönüştürücü etki yaratacağını belirten Koç, Turkcell'in bugüne kadar olduğu gibi 5G'de de öncü rol üstleneceğini kaydetti.

Koç, halka açık alanlarda, farklı platformlarda başarıyla gerçekleştirdikleri uygulamalarla 5G'ye hazır olduklarını, 30 yılı aşan birikim ve yenilikçi çözümleriyle bu dönüşümü hem bireysel kullanıcıların hem de kurumların hizmetine sunacaklarını sözlerine ekledi.

Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, KBÜ'den TEKNOFEST'e katılan 102 takımdan 18'i finale yükseldi.

Partech Kablosuz Haberleşme takımı, geliştirdiği proje kapsamında karıştırıcı sinyallerin yoğun olduğu ortamlarda iletişimin kesintisiz sürdürülebilmesi için yenilikçi bir mekanizma tasarladı.

Festival alanında üniversitenin standını ziyaret eden TEKNOFEST Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, öğrencilerin projelerini inceleyerek başarı dileklerinde bulundu.

Kablosuz Haberleşme yarışmasının yürütücülüğünü üstlenen ULAK Haberleşme A.Ş. tarafından verilen ödül, Genel Müdür Ruşen Kömürcü tarafından Partech Takımına takdim edildi.

Dr. Öğretim Üyesi Tarık Adnan Almohammed'ın danışmanlığını yapan takımda Elektrik-Elektronik Mühendisliği öğrencileri Sefa Musa Karademir, İrem Özyürek ve Gözde Şahin ile Bilgisayar Mühendisliği öğrencileri Oğuz Şahan Saraçoğlu ve Melike Eryılmaz yer alıyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Stellantis, dünya çapında ortaklıklar ve işbirlikleriyle sektörün geleceğine yatırım yapmaya devam ediyor.

Söz konusu kapsamda şirket, TotalEnergies iştiraki Saft ile işbirliği içinde, daha verimli, sürdürülebilir ve maliyet etkin bir enerji depolama ve elektrik dönüşüm sistemi geliştirmeyi amaçlayan Fransa merkezli ortak araştırma projesi IBIS teknolojisini barındıran prototip aracı tanıttı.

Gerçek yol koşullarında testleri başlayan işlem, hem mobil hem de sabit enerji uygulamalarında elektrifikasyonu ileriye taşımada sıçrama anlamına geliyor.

IBIS teknolojisiyle donatılmış ilk tam fonksiyonel batarya elektrikli araç (BEV), STLA Medium platformu üzerinde geliştirilen yeni Peugeot E-3008 oldu.

Prototip, Stellantis ve Saft'ın E2-CAD, Sherpa Engineering ve CNRS, Université Paris-Saclay, Institut Lafayette gibi Fransız araştırma kurumlarının desteğiyle yürüttüğü yıllara dayalı tasarım, modelleme ve simülasyon çalışmalarının sonucu olarak ortaya çıktı.

Sabit uygulamalar için 2022 ortasından bu yana kullanılan ilk IBIS gösterim sistemi faaliyetlerine devam ederken temel teknik kavramları doğrulamış ve çok sayıda patente zemin hazırlamış oldu. Mobil prototipe geçiş ise sistemin gelişiminde önemli evre anlamına geliyor.

- Elektrikli güç aktarma sistemini yeniden tanımlıyor

IBIS, kimyası veya kullanım alanı ne olursa olsun, invertör ve şarj işlevlerini doğrudan batarya içerisine entegre ederek elektrikli güç aktarma sistemini yeniden tanımlıyor.

Bu mimari, hem alternatif akım (AC) hem de doğru akımı (DC) destekleyerek enerjiyi doğrudan motora veya şebekeye aktarırken, aynı anda aracın 12 voltluk ağına ve yardımcı sistemlerine de güç sağlıyor.

Böylece 'verimlilik ve performans, 'ağırlık ve alan tasarrufu', 'daha hızlı şarj' ve 'basitleştirilmiş bakım' olmak üzere 4 farklı temel fayda sağlanıyor.

Kapsamlı yeniden işlem ihtiyacını azaltarak bakım süreçlerini sadeleştiren IBIS, ikinci ömür bataryaların sabit otomotiv uygulamalarında yeniden kullanımını kolaylaştırıyor.

Projenin ikinci aşaması, Fransa 2030 programı kapsamında Fransız hükümetinin desteğiyle Haziran 2025'te başlamıştı.

Odak noktası, temsil edici sürüş koşullarında gerçekleştirilen gerçek yol testleri olurken, süreç, IBIS teknolojisinin 10 yılın sonuna kadar Stellantis üretim araçlarına entegre edilmesinin önünü açabilmesi bekleniyor.

Otomotivin ötesinde IBIS mimarisi, demir yolu, havacılık, denizcilik ve veri merkezleri dahil olmak üzere geniş bir uygulama alanına potansiyel sunuyor. Bu da Stellantis ve Saft'ın ölçeklenebilir ve sürdürülebilir elektrifikasyona olan bağlılığını güçlü şekilde ortaya koyuyor.

- 'Proje, sadeleştirmenin inovasyon olduğuna dair inancımızı yansıtıyor'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Stellantis Mühendislik ve Teknoloji Direktörü Ned Curic, projenin, sadeleştirmenin aynı zamanda inovasyon olduğuna dair inançlarını yansıttığını belirtti.

Elektrikli güç aktarma organlarının mimarisini yeniden düşünerek ve sadeleştirerek sistemi daha hafif, daha verimli ve daha maliyet etkin hale getirdiklerini aktaran Curic, 'İşte bu tür yenilikler, müşterilerimize daha erişilebilir ve daha iyi elektrikli araçlar sunmamıza yardımcı oluyor.' ifadesini kullandı.

Saft Enerji Depolama Sistemleri İcra Başkan Yardımcısı Herve Amosse de projenin, inovasyondaki liderliğinin göstergesi olduğuna dikkati çekti.

Teknojilerini yeni nesil uygulamalarına entegre ederek, akıllı, esnek ve sürdürülebilir enerji çözümlerinin yeni çağını başlattıklarını kaydeden Amosse, 'Saft, gelişen pazar ihtiyaçlarına yönelik uzun vadeli ve maliyet etkin çözümler sunan ileri araştırmalarda öncülüğünü sürdürmektedir.' değerlendirmesini yaptı.

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının katkılarıyla yürütülen Marmara Denizi Bütünleşik Modelleme Sistemi (MARMOD) Projesi ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının desteklediği Deniz Ekosistem ve İklim Araştırmaları Merkezi (DEKOSİM) Projesi kapsamında Marmara ve Güneybatı Karadeniz'de araştırma seferi yaptı.

Enstitüye ait Bilim-2 gemisi ile gerçekleştirilen ve 3 hafta süren seferde, Marmara Denizi ve Karadeniz'de 64 noktada 100'ün üzerinde ölçüm yapıldı, deniz suyundan numuneler alındı. Ayrıca Marmara Denizi'nin en derin noktası olan 3 çukurda da müsilajın etkileri incelendi.

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Barış Salihoğlu, AA muhabirine amaçlarının, Marmara Denizi'nde süregelen oksijensizlik durumunu gözlemlemek olduğunu söyledi.

Önceki seferlerde karşılaştıkları müsilajın devam edip etmediğini ve farklı iklim koşullarının denizi nasıl etkilediğini incelediklerini belirten Salihoğlu, 'Bu seferde yoğun şekilde Akdeniz suyu gözlemledik ve bunun müsilajın azalmasında etkili olduğunu düşünüyoruz.' dedi.

- '2025 müsilajının tarihte yerini aldığını söyleyebiliriz'

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Yücel, yılın ilk yarısında Marmara'nın genelinde yoğun olarak görülen müsilajın ağustosta etkisini kaybettiğini tespit ettiklerini vurgulayarak, 'Marmara'nın herhangi bir noktasında müsilaj bulgusuna rastlanmadı, bu yılki müsilajın artık etkisini kaybettiğini rahatlıkla söyleyebiliriz. Tabii ki 'tekrar oluşmayacak, bu yıl olmaz artık' demek için erken ama yaz sonu itibarıyla artık 2025 müsilajının tarihte yerini aldığını söyleyebiliriz.' diye konuştu.

Müsilajın deniz tabanına etkisini anlamak için çalışmalar yürüttüklerine dikkati çeken Yücel, denizin altındaki sediman yani çökelen malzemenin en üst katmanında inceleme yaptıklarını anlattı.

Yücel, Marmara'nın kıyı kesimlerinde özellikle sediman yüzeyinde bir miktar bulanıklık tespit ettiklerini belirterek, 'İç körfezler, özellikle Silivri açıkları ve Marmara Ereğlisi'nde ekstra bir bulanıklık tespit ettik. Bu çöken müsilajın hala parçalanmadan orada kalışıyla ilgili olabilir. Buna bakarak kıyı bölgelerinin sediman düzeninde birikim hala devam ediyor. Müsilaj bir gösterge, aslında buz dağının görünen yüzü. Bununla Marmara Denizi'ndeki problemler görünür hale geliyor ama asıl altta yatan problemler devam ediyor.' ifadelerini kullandı.

Marmara'da oksijen azlığı olduğunun altını çizen Yücel, 'En başta gelen problem Marmara'daki oksijen azlığı. Özellikle İzmit Körfezi, Gemlik, Bandırma gibi yerlerde umduğumuzdan daha iyi bir oksijen seviyesi bulduk. Derin basenlerde Çınarcık, orta çukur ve Tekirdağ çukurunda durum bunun tam tersi şekilde, 50 metre ve ötesinde devam ediyor.' bilgisini verdi.

Yücel, oksijenin 50 metre derinlikte bir balığın tolere edemeyeceği kadar düşük bir seviyesi olduğuna işaret ederek, 200-250 metreden sonra oksijenin sıfırlandığını aktardı.

- 'Marmara'dan Karadeniz'e giren nefesin bitmemesi lazım'

Yücel, Karadeniz'de 80-90 metreden sonra oksijen seviyesinin bittiğini ve bu durumun normal olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

'Hidrojen sülfür birikimi 100 metreden sonra başlıyor. Üstte 80-90 metreye kadar bir oksijen girişi var. Akdeniz kaynakları Marmara'dan geçip batan derin suyu da takip ettik ve su içindeki oksijen girişlerinin hala Karadeniz'e girdiğini ve devam ettiğini bulduk. Bu çok önemli bir süreç Marmara'dan Karadeniz'e giren bu nefesin bitmemesi lazım.'

- 'İstanbul Boğazı'ndaki yüzey sularının Marmara'dan Karadeniz'e doğru aktığını tespit ettik'

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Bilimsel Seferler Koordinatörü Dr. Hasan Örek ise, Marmara Denizi'nde yüzey sularının daha çok Karadeniz'den Akdeniz'e doğru, dip sularının da Akdeniz'den Karadeniz'e doğru hareket ettiğini hatırlatarak, zaman zaman bu akıntıların terse döndüğünü de dile getirdi.

'Ancak bu seferde herhangi bir çok güçlü bir rüzgar olmaksızın İstanbul Boğazı'ndaki yüzey sularının Karadeniz'den Marmara'ya değil de Marmara'dan Karadeniz'e doğru aktığını tespit ettik.' ifadesini kullanan Örek, bunun bilimsel olarak çok değerli ve Marmara için bir şans olduğunu kaydetti.

Örek, seferde elde edilen verilere göre Marmara'ya yoğun şekilde Akdeniz suyunun girdiğine dikkati çekerek, bu suyun normalde Karadeniz'e yaklaştıkça azaldığını, ancak Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün altında bile Akdeniz suyu tespit ettiklerinin bilgisini verdi.

Marmara'nın yüzeyine giren Akdeniz suyunun yüzeyi temizlediğini ve ışık geçirgenliğini artırdığını belirten Örek, sözlerini şöyle tamamladı:

'Marmara'nın hafızası dediğimiz 50 metrenin altındaki sulara baktığımızda herhangi bir iyileşme görmüyoruz yani yüzeyde bir makyaj gibi düşünelim bunu. Eğer Marmara'ya biraz daha iyi davranırsak aslında bu tip doğa olaylarıyla da kendini çok daha hızlı toplayacaktır.'

Kocaeli'nin Gebze ilçesindeki Bilişim Vadisi'nin pistinde başlayan yarışma TÜBİTAK ve Bilişim Vadisi yürütücülüğünde düzenleniyor.

Yarışmanın finalinde, 'Özgün Araç' ve 'Hazır Araç' kategorilerinde toplam 568 başvurudan ön elemeyi geçen 45 takım mücadele ediyor.

Takımlar, gerçek pist ortamında otonom sürüşlerini gerçekleştirerek görevleri tamamlamaya çalışacak.

Lise ve üniversite ile üzeri takımların aynı kategoride mücadele ettiği yarışmada ödül olarak 'Özgün Araç' kategorisinde birinci olan takıma 250 bin lira, ikinciye 200 bin lira, üçüncüye 175 bin lira verilecek.

'Hazır Araç' kategorisinde ise birinci olan takıma 200 bin lira, ikinciye 175 bin lira, üçüncüye 150 bin lira ödül verilecek.

Yarışmada mücadele eden KATOT takım kaptanı Ömer Çavdar, AA muhabirine, takımı iki sene önce Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde kurulduklarını bildirdi.

Çavdar, finale kadar geldikleri için mutlu olduklarını belirterek, 'Aracımız bu sene özgün araç kategorisinde yarışacak. Yarışmanın konsepti gereği tam otonom araçlar yapıyoruz. Araçlarımızın Bilişim Vadisi'nin bize sunmuş olduğu pistte, parkurdaki bütün günlük senaryoları taklit ederek en son park alanına ulaşması isteniyor.' ifadelerini kullandı.

Aracın elektronik, mekanik ve yazılım olarak hazır olduğunu kaydeden Çavdar, 'Araçların yapması istenen 3 görev var yarışma anında. Temel olarak durak görevimiz var. Daha sonrasında trafik levhalarına ve ışıklara uyarak aracın ilerlemesi isteniyor. En son da Robotaksi klasiği bütün engellerin olduğu görev var. Burada aracın sollama yapması, şerit takibi yapması ve trafik levhalarına uyarak gelmesi isteniyor. Bu üç aşamada da puanlarımız toplanarak finalistler belirlenecek. Finalist olma yolunda da emin adımlarla ilerliyoruz.' dedi.

Çavdar, test süreçlerinin de başarılı geçtiğini dile getirerek, 'Yaklaşık bir yıldır okulda da aracımızı bol bol test ettik. Buradaki test sürecimiz de iyi geçti. Herhangi bir elektronik veya mekanik sıkıntı yaşamadık. Şu an da herhangi bir sorun yaşamıyoruz.' diye konuştu.

TEKNOFEST'in resmi sosyal medya hesaplarından canlı takip edilebilecek yarışma, 13 Ağustos'ta sona erecek.

Otokar, geçen yıl kasım ayında Romanya Savunma Bakanlığının ihtiyaçları için 1059 adet COBRA II 4x4 zırhlı araç tedarikine yönelik imzaladığı sözleşme kapsamında çalışmalarını hem Türkiye hem de Romanya'da yoğun şekilde sürdürüyor.

Şirket, açık kule ile donatılmış Romanya aracını 17. Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'nda (IDEF 2025) sergiledi.

Otokar Genel Müdürü İbrahim Aykut Özüner, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Romanya'ya yönelik 1059 adetlik COBRA II projesinin hem üretim hem teknoloji transferi açısından şirket tarihinde özel bir önem taşıdığını söyledi. Özüner, '1059 araç, 5 sene dedik. İlk 278 araç burada, gerisi Romanya'da üretilecek. 10 varyant. Üretilecek demek aslında basit oluyor. Sadece üretim de değil, donanımların bir kısmı orada geliştirilecek, test edilecek, kullanıma sunulacak.' dedi.

Sözleşmenin imzasından sonraki 1 yıl içinde Türkiye'de üretilecek 278 aracı teslim edeceklerini bildiren Özüner, eylül, ekim aylarında yoğunlaşacak teslimatların kasım ayı sonunda tamamlanacağını söyledi.

Şu ana kadar 170 civarında araç ürettikleri bilgisini veren Özüner, araçların Romanya'da donanım entegrasyon, test ve kabul faaliyetleri yürütüleceğini, bunun da zaman gerektirdiğini dile getirdi.

- 'En önem verdiğimiz ve en büyük projemiz'

Projenin en önemli döneminin bu yıl olduğunu vurgulayan Özüner, şöyle konuştu:

'Bu yıl 2 önemli işimiz var. Birincisi, seri üretim aracı geliştirip, üretmek. Kasım sonuna kadar da teslim etmek. Birinci iş Arifiye'deki tesisimizde aracı geliştirip, üretip, testlerini yapmak. Normalde birçok projede sadece bunu yapıyoruz. İkincisi, bir yerde de fabrika kuruyoruz. İkisi eş zamanlı yürüyor. Kasımda sözleşme imzası sonrası bir yandan ürünle ilgili yoğun çalışma yürüttük, bir yanda fabrika kurma tuşuna bastık. Bütün makina, ekipman, teçhizat siparişleri verildi. Bütün tesis hemen hemen kuruldu. Bu ay itibarıyla bütün fiziki yatırım bitmiş olacak, lazer kesim, gövde kaynağı, gövde yapımı, montaj gibi üretim faaliyetlerine başlıyoruz. Eylül sonu, ekim başı gibi açılış yapmayı planlıyoruz.

Oradaki üretimden teslimatımızın başlaması seneye ilk çeyreğe gelecek. Aynı ürün bile olsa üretim yeri değiştiği için burada da benzer süreçleri yürütmek gerekeceği için biraz zamana ihtiyaç olacak. Gelecek senenin başından itibaren oradaki üretim araçların satışına başlamayı hedefliyoruz. Bir problem olmadan ilerliyoruz. En önem verdiğimiz ve en büyük projemiz. Burada üretip sattığımız daha küçük ölçekli projeler var ama en önem gündem maddemiz Romanya projesi.'

-'Artık Avrupa'dayız'

İbrahim Aykut Özüner, proje kapsamında Romanya'da hem kendi şirketlerini hem de bir ortak girişim kurduklarını ve böylece 'ayaklarını Avrupa Birliği içerisine attıklarını' söyledi.

Özüner, şunları kaydetti:

'Bu, 'Avrupa'da da bir yerde üretime başlıyayım iyi olur, fırsat yaratır' gibi bir şey değil. Artık oradayız. Özellikle askeri projeler uzun dönemli projeler ama Romanya'da olmak, orada üretim yapabiliyor olmak önemli. Bazı mühendislik faaliyetlerimizi de Romanya'da yapmayı planlıyoruz. Bunun artı avantajları da oluyor. Romanya'da proje gereği orada katma değer üretecek işler yapmamız lazım. Önümüzdeki seneden itibaren Romanya'da düzeni olan bir fabrikamız olacak. Avrupa Birliği içerisinde olası başka projeler çıkarsa bunlara ulaşmak için, Avrupa Birliği fonlarıyla finanse edilecek projelere uygunluk için bir fırsat oluşacak. Romanya projesi çok doğru bir zamanda devreye giriyor. Bütün gücümüz, konsantrasyonumuz bu projeyi ayaklandırmaya yönelik.'

- 'Yeni işlerde daha avantajlı olabileceğimizi değerlendiriyoruz'

Özüner, Romanya ve bölgede konuşulan başka projeler bulunduğunu, piyade muharebe aracı gibi ihtiyaçların gündemde olduğunu söyledi.

Avrupa'ya ayaklarını attıktan sonra olası projeleri ek fırsat olarak gördüklerini dile getiren Özüner, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Romanya projesi zor bir projeydi. Başlangıçta bir tesis yoktu, yeni bir tesis kurmamız gerekti. Bundan sonraki projelerde oradaki üretim açısından daha hızlı tepki verebiliriz. Paletli zırhlı taktik aracımız TULPAR'a karşılık gelen ihtiyaçlar Romanya'da konuşuluyor. Böyle bir ihtiyaç somutlaşırsa yapabilmek için elimizden gelen çabayı harcayacağız. Romanya'da üretim yaptığımız için çıkacak yeni işlere daha hazırlıklı olacağız. Avrupa Birliği'nde bizim takip edebileceğimiz yeni projeler çıkarsa takipçi olacağız. Avrupa'da uzun yıllardır varız ama son dönemde Estonya ve Ukrayna'ya verdiğimiz araçlar oldu. Bundan sonraki işlerde daha avantajlı olabileceğimizi değerlendiriyoruz.'

Otonom kontrollü kara aracı yapmak isteyen öğrenciler, geçen yıl ekim ayında öğretim görevlisi Doç. Dr. Batıkan Erdem Demir danışmanlığında çalışmalara başladı.

Yaklaşık 9 aylık çalışmanın ardından 8 öğrenci, otonom sürüş, zorlu arazi şartlarında hareket edebilme ve lazer işaretleme kabiliyetine sahip araç geliştirdi.

Öğrenciler, Evrenos takımı olarak yer alacakları TEKNOFEST 2025'te insansız kara araçları kategorisinde birincilik hedefliyor.

- 'Yerli ve milli teknoloji hamlesine gönül veren ekibimizle başarı hedefliyoruz'

Bölümde öğretim görevlisi Doç. Dr. Batıkan Erdem Demir, AA muhabirine, Evrenos takımının akademik danışmanlığını yürüttüğünü söyledi.

İnsansız kara araçlarının temel olarak elektronik, bilgisayar ve makine disiplinlerini üzerinde barındıran, belirli amaç ve hedeflere yönelik geliştirilen robotik yapılar olduğunu belirten Demir, 'Aracımız otonom sürüş, zorlu arazi şartlarında hareket edebilme ve lazer işaretleme kabiliyetlerine sahip. Yerli ve milli teknoloji hamlesine gönül veren ekibimizle bu sene insansız kara aracı kategorisinde önemli başarılar hedefliyoruz.' dedi.

Takım kaptanı Şayan Yusefi de yaklaşık bir yıl boyunca büyük emek verdiklerini dile getirerek, 'Gece gündüz araştırma ve tasarım yaptık. Çalışmamızı hayata geçirmemiz gurur verici. Aracımızda yapay zeka var. Üzerinde derinlik algılayan kamera var. Sensörler sayesinde etrafını 3 boyutlu tarıyor. İçindeki yapay zekasıyla otonom rotasını çizip hareket edebiliyor. İnsansız ama insan gibi davranan bir araç üretebildik.' diye konuştu.

Öğrenci Kerim Alıcı ise aracı TEKNOFEST'te yarıştıkları için yaptıklarını anlatarak, 'Sonradan sadece TEKNOFEST'le kalmayalım dedik. Sınırları biraz daha genişlettik. Ortaya endüstriyel araç çıkardık.' dedi.

Aracın yazılımı ve elektronik kısmıyla ilgilenen Oğuzhan Köse, 'Amacımız yarışmada birinci olmak, kazanacağımıza inanıyorum. Sadece TEKNOFET amaçlı değil, endüstriyel amaçlı da kullanabilmek için çok geniş kapsamlı araç ürettik. Bu araç her türlü arazi koşullarına uygun ilerliyor.' ifadesini kullandı.

Emre Şermet de 15-16 kilometre hıza çıkabilen aracın yaklaşık 80-90 kilogram ağırlığında olduğunu belirterek, 'Dışında karbon fiber kabuğumuz var. Bu kabuk su geçirmiyor. Aynı zamanda arazi araçlarında bulunan şaft sistemi var. Dört tekerlek ayrı hareket edebiliyor. 4 bağımsız süspansiyonumuz var. Onun için arazide çok rahat hareket edebiliyoruz.' diye konuştu.

İsmail Samurkaş ise araçta atış, ön ve arka olmak üzere 3 kamera bulunduğunu belirterek, 'Görüntü işleme yapabiliyor. Uzaktaki hedefleri yorumlayıp ona göre belli hedefler belirleyebilmektedir. Aracımızla 5 kilometre uzaklıktan haberleşebiliyoruz.' dedi.

Ulaş Kapucuoğlu, araçta 2 boyutlu haritalandırma için lidar sensörü ve 3 boyutlu haritalandırma için de derinlik algılayıcı kamera kullandıklarını anlatarak, 'Otonom sürüşü kendi başına sağlayabiliyor. Bizim sadece gideceği konumu vermemiz gerekiyor. Geri kalanını araç kendi başına yapıyor.' açıklamasında bulundu.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, dijital ekonomiyi güvence altına almayı hedefleyen Mastercard, ödemeler sektöründe güvenlik teknolojilerinin geliştirilmesine öncülük ediyor.

Finansal ekosistemin dayanıklılığını sağlamak için teknolojik yenilikleri yönlendirmeye devam eden Mastercard, dünya genelinde 200'den fazla ülke ve bölgede, herkesin refah içinde yaşayabileceği dayanıklı bir ekonomi inşa ediyor. Bu kapsamda şirket, siber güvenliğe dünya genelinde son 5 yıl içinde 11 milyar dolar yatırım gerçekleştirdi.

Çeşitli dijital ödeme seçeneklerini destekleyerek işlemleri güvenli, basit, akıllı ve erişilebilir hale getiren Mastercard, teknolojisi, inovasyon çalışmaları, ortaklıkları ve ağları bir araya getirerek ürün ve hizmet seti sunuyor.

- Teknolojilerde önemli yenilikler yapılıyor

Şirket, siber suçtaki yeni cepheler, yükselen tehditler, gelişen alanlar ve daha güvenli bir gelecek için yapılması gerekenleri ele alan 'Mastercard Signal' adlı raporunun sonuçlarını da paylaştı.

Rapora göre, 2029 yılına kadar siber suçların dünya geneli maliyetinin 15,6 trilyon doları bulması tahmin ediliyor. Suç faaliyetlerindeki bu artışı önlemek için hem siber güvenlik, hem de dolandırıcılığı azaltma ve kara para aklamayı önleme teknolojilerinde önemli yenilikler yapılıyor.

Siber suçları tetikleyen temel unsurlar arasında, dijital saldırıları genişleten bağlantılı araçlar ve platformlar önemli yer tutuyor. Jeopolitik çalkantılar, siber savaş ve suç faaliyetleri arasındaki çizgileri bulanıklaştırarak, siber güvenlik stratejilerinin koordinasyonunu engelliyor. Yapay zeka ise suçluların operasyonlarının ölçeklendirmesini kolaylaştırıyor.

Uyarlanabilir, akıllı ve giderek daha otonom hale gelen araçlar, insanlar ve sistemler için daha proaktif bir koruma sunuyor. Risk tabanlı kimlik doğrulama, işlem izleme ve verilerin tokenizasyonu, dijital etkileşimler için daha fazla güvenliği mümkün kılıyor. İçgörü paylaşım platformları ise daha doğru ve gerçek zamanlı tehdit istihbaratı sağlıyor.

Siber suçun maliyeti ise her geçen yıl çift haneli olarak büyüyor. Veri ihlalinin ortalama maliyeti 4,88 milyon doları bulurken, işletmelerin yüzde 72'si siber riskte artış olduğunu belirtiyor.

- Saldırılara karşı kolektif dayanıklılık güçleniyor

İnternet trafiğinin 3'te 1'i kötü botlardan oluşuyor ve yapay zeka kaynaklı suç olaylarının önemli derecede etkisine tanık olan bilgi güvenliği yöneticilerinin oranı yüzde 78'i buluyor. Basit botlara karşı bile yeterli korumaya sahip olmayan işletme oranı ise 3'te 2 oranında kalıyor.

Tüm ürün ve hizmetlerdeki güvenlik verilerini ilişkilendirme becerilerinden memnun olmayan güvenlik ekiplerinin oranı yüzde 83 seviyesinde bulunuyor. Yarının siber suçlularına meydan okumak ise uyarlanabilir ve işbirliğine dayalı araçlar gerektiriyor.

İşletmelerin, kurumların ve hükümetlerin odak noktası, giderek daha otonom hale gelen teknolojilerin etkin yönetimi olarak görülürken, kuruluşlar, içgörülerini, en iyi uygulamalarını ve savunma tekniklerini paylaşmak için ittifaklar kuruyor. Böylece, siber saldırılara karşı kolektif dayanıklılık güçleniyor.

Tutulma, Atlantik Okyanusu'nda başlayarak Cebelitarık Boğazı üzerinden Güney İspanya, Gibraltar ve Kuzey Afrika semalarında etkileyici bir manzara sunacak. Gözlemciler, tutulmayı “göz kamaştırıcı” olarak tanımlıyor.

Güzergâh boyunca Cezayir, Tunus, Libya, Mısır, Suudi Arabistan, Yemen ve Somali gibi ülkeler de bu eşsiz gökyüzü şovuna tanıklık edecek. Tutulma, Hint Okyanusu’nda son bulacak.