Bolu ve Ankara’dan akademisyen, mühendis ve mimarlardan oluşan 5 kişilik ekip, yenilenebilir enerji alanında dikkat çeken bir projeye imza attı. Saksı bitkilerinden elektrik üretmeyi başaran ekip, geliştirdikleri biyopil sistemiyle enerjinin verimli şekilde kullanılmasını sağladı. Proje, Japonya’da gerçekleştirilen bir seminerde büyük ilgi gördü.
EKİP 5 KİŞİDEN OLUŞUYOR
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aysun Tuna tarafından yürütülen projede; Fırat Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayhan Orhan, Malzeme ve Metalurji Yüksek Mühendisi Nurettin Çek, BAİBÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Çelik, Mekatronik Yüksek Mühendisi Selman Sezer ve Mimar Gamze Tekin yer alıyor.
HEM DEKORASYON HEM DE ENERJİ ÜRETİMİ BİR ARADA
Geliştirilen sistem sayesinde evlerde dekoratif amaçla kullanılan bitkiler, aynı zamanda elektrik üretiminde de kullanılabilecek. Araştırmacılar, sistemin 24 saat kesintisiz çalıştığını ve bitkilere zarar vermeden enerji ürettiğini belirtiyor. Bitkilerin büyümesiyle birlikte üretilen enerji miktarının da arttığı ifade ediliyor. Projenin, yenilenebilir enerji kaynaklarına yeni bir alternatif sunması hedeflenirken, özellikle küçük ölçekli enerji ihtiyacının karşılanmasında önemli bir potansiyele sahip olduğu değerlendiriliyor. İlerleyen süreçte ise büyük peyzaj çalışmaları, telsiz ve telefonların şarj edilmesi ve savunma sanayi sistemlerine enerji sağlanması hedefleniyor.
“BAŞLANGIÇ NÜVESİNİ OĞLUM ATTI DİYEBİLİRİM”
Projenin oğlunun sorduğu soruyla başladığını aktaran Doç. Dr. Aysun Tuna, “Projemiz TÜBİTAK 1005, ‘Yenilikçi Fikirler Başlığı Altındaki’ programda kabul edilmiş bulunmakta ve Ağustos ayı itibariyle de tamamlamak üzere de çalışmalarımızı hızı vermiş durumdayız. Tabi projenin geçmişi çok daha eskiye dayanıyor. Aslında ilk başlangıç nüvesini oğlum attı diyebilirim, 5. Sınıfta, ‘Neden bitkilerden enerji üretemiyoruz?’ konusuyla başlayan bir serüvende, Nurettin Çek, aynı zamanda proje ekibi üyemiz ve çok değerli mühendisimizle birlikte bir proje ortaklığına girmiş bulunduk. Yaklaşık 2018 yılından itibaren bu çalışma kafamızda vardı” dedi.
“BİR BİTKİ ENERJİ ALTYAPISINA DÖNÜŞEBİLİR Mİ?”
“Aslında şu an temel konumuz ve bütün dünyanın ortak noktada bulunduğu konu, enerji kavramı. Ve biz şu an yenilebilir enerji olarak belli kaynakları kullanabiliyoruz. Bildiğiniz üzere güneş ve rüzgar veya diğer madenler gibi. Ama tabii ki yapılan çalışmalar var ama bir bitkilerin de doğal peyzajın en önemli özelliklerinden, unsurlarından biri olan bitkilerin de bu kapsamda çok düşünülmemiş olduğunu biliyoruz. Burada bitkilerden enerji, bir bitkinin bir yenilenebilir kaynak olarak, ‘Bir bitki enerji altyapısına dönüşebilir mi?’ sorusuyla başlayan bir proje aslında bu” ifadelerini kullandı.
“ÇOK DEĞERLİ MÜHENDİS ARKADAŞLARIMIZ VE HOCALARIMIZ VAR”
Çalışma ekibini tanıdan Tuna, “Burada çok değerli mühendis arkadaşlarımız ve hocalarımız var. Özellikle malzeme ve meteoroloji mühendisi, yüksek mühendisi Nurettin arkadaşımız ve mekatronik mühendisi Selman Sezar arkadaşımız özellikle bu sistemin elektrik ve elektromanyetik, elektrokimyasal analizlerini yaparak daha çok mühendislik kısmıyla ilgilenirken; Doçent Doktor Ali Çelik hocamız, aynı zamanda Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde öğretim üyesidir kendisi. Özellikle bu süreçteki kullandığımız bitkilerin morfolojik özelliklerinin analizinde, bitki büyüme gelişimine takibinde görev yapmıştır. Aynı zamanda kendisi yüksek lisans öğrencim olan Gamze Tekin bir mimar. O da bu sürecin geliştirilen bir enerji sisteminin, bir enerji teknik altyapısının günlük kullanımda karşılığını tamamlayacak şekilde bir mekânsal düzenleme senaryolarının geliştirilmesinde görev yapmaktadır” diye konuştu.
“FOTOSENTEZİ ELEKTRİK ENERJİSİNE DÖNÜŞTÜREN BİR SİSTEM”
Sistemin fotosentezi elektriğe dönüştüğünü belirten Yüksek Mühendis Nurettin Çek, “Bizim yapmış olduğumuz sistem bitkilerin fotosentezini doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren bir biyokimyasal yani biyolojik bir sistem. Bu bir biyopil olarak adlandırılabilir. Geçmişte zaten limon ve patatesten enerji üretimi bunun temeliydi. Biz bu sistemleri biraz daha ilerlettik. Şu an üretmiş olduğumuz sistemde tekniğin bilinen durumuna kıyasla 4.7 kat daha yüksek enerji üretimi ortaya koymuş bulunmaktayız” şeklinde konuştu.
“25 METREKARE BİR ODAYI RAHATLIKLA AYDINLATABİLMEKTE”
Çek, sistemin 25 metrekarelik bir odayı aydınlatabildiğini belirterek, şu şekilde konuştu:
“Şu an sistemimiz özellikle LED'li aydınlatma yapma özelliğine sahip ve 25 metrekare bir odayı rahatlıkla aydınlatabilmektedir. Bu sistemler aydınlatma teknolojilerinde LED'ler yoluyla sensör uygulamalarında düşük güçlü sensörleri takip etmede onların enerjisini karşılamada yaygın kullanım alanına sahip olacağını öngörüyoruz.”
