Güneş’te son günlerde art arda üç büyük patlama meydana geldi. Uzmanlar, patlamalardan yayılan plazma parçacıklarının Dünya’ya ulaşarak jeomanyetik fırtınalara ve iletişim kesintilerine yol açabileceğini belirtiyor.
Bu hafta Güneş’te olağanüstü bir enerji hareketliliği gözlemlendi. AR4274 aktif bölgesinde 9 ve 10 Kasım’da iki güçlü X sınıfı patlama gerçekleşti. Her iki patlama da Dünya yönüne koronal kütle atımı (CME) gönderdi.
9 Kasım’daki X1.7 düzeyindeki patlama, TSİ 09.30’da zirveye ulaşarak güçlü (R3) radyo kesintisine yol açtı. Uzmanlar, bu patlamadan yayılan CME’nin 11–12 Kasım’da Dünya’nın manyetik alanını etkilemesini bekliyor. Ayrıca 7 Kasım’daki başka bir CME’nin 10 Kasım’da gezegenimizi hafifçe “sıyırabileceği” tahmin ediliyor.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), 10 Kasım için G1, 11–12 Kasım için G2 düzeyinde jeomanyetik fırtına uyarısı yaptı. Bu fırtınalar uydu ve iletişim sistemlerinde kısa süreli kesintilere yol açabiliyor ve kuzey ışıklarının daha güney enlemlerde görülmesine sebep olabiliyor.
10 Kasım sabahı TSİ 11.20’de meydana gelen X1.2 düzeyindeki üçüncü patlama da Dünya yönüne yeni bir CME gönderdi. Şu anda gezegenimize doğru ilerleyen en az iki CME bulunuyor. Bunlardan biri 7 Kasım’daki patlamadan, diğeri 9 Kasım’daki X1.7 patlamasından kaynaklanıyor. Uzmanlar, 10 Kasım’daki üçüncü patlamadan kaynaklanacak CME’nin de Dünya’ya yönelmiş olabileceğini belirtiyor.
NASA’nın SOHO ve STEREO uydularından alınan veriler inceleniyor. İlk analizlere göre üçüncü CME’nin 12 Kasım civarında Dünya’ya ulaşması bekleniyor.
X sınıfı patlamalar, Güneş’in en güçlü patlama kategorisini oluşturuyor. Bu patlamalar, yüksek enerjili radyasyon ve plazma fırlatarak uydu ve iletişim sistemlerini etkileyebiliyor. Uzmanlara göre, Güneş’teki yüksek enerjili faaliyetler devam ederse parlak auroralar ve orta şiddette manyetik fırtınalar gözlenebilir.
