Roma, Bizans, Osmanlı gibi büyük medeniyetlere ev sahipliği yapan Bolu’nun şehir merkezinde birçok tarihi eser ve yapı bulunuyor. Ancak yapı ve eserler unutuldu. Bolu’da binaların arasında kalan mezarlar ve tarihi yapılar, üzerinde yerleşim bulunan çeşmeler, çöken ahşap yapılar ve kaldırımların üzerinde unutulan tarihi sütün ve taşlar, sokaklara dağılmış durumda.
“KORUNDUĞUNU MAALESEF SÖYLEYEMEYİZ”
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Süme, kent merkezindeki tarihi yapıların durumuyla ilgili değerlendirme yaptı.
Şehirde tarihi yapıların korunamadığını belirten Prof. Dr. Süme, “Çok sayıda Roma dönemine, Bizans dönemine ve Osmanlı dönemine dair tarihi eserler var. Tarihi süreç içerisinde bunların sağlıklı bir şekilde korunduğunu maalesef söyleyemeyiz. Bunun çok çeşitli nedenleri var. Osmanlı döneminden bahsedecek olursak, o dönemde yapılan mimari eserlerin büyük bir bölümü günümüzde yok olmuş veyahut da yok olmaya yüz tutmuştur” dedi.
“ASLINDA BÜTÜN TÜRKİYE’NİN SORUNU”
Şehirleşmeyle beraber sürecin hızlandığına dikkat çeken Süme, “Şehirleşmeyle beraber Bolu göç aldı, nüfus arttı, yeni binalara ihtiyaç duyuldu ve sahibi vefat etmiş olan bir konağın varisleri artık o konakta yaşamaktansa o konağı bir müteahhide vererek onun üzerine daha çok katlı bir betonarme apartman dikerek para kazanmanın yoluna baktılar. Aslında bu bütün Türkiye'nin sorunu. Bu genel sorun Bolu'da da kendisini net bir şekilde gösterdi” ifadelerini kullandı.
“YAPILAR KAYBOLMUŞ DURUMDA”
Yerel yönetimlerin tarihsel süreci iyi yönetemediğini belirten Süme, “Bu yapılar mevcut haliyle zaten kaybolmuş durumda. Siz bu karmaşanın içerisinde onları fark edemezsiniz. Bolu'da da durum böyle. Dolayısıyla bir yerde tarihi eser olduğu zaman eğer çevresinde işte yine onun etrafında tarihi özelliği taşımayan birtakım unsurlar varsa, onun çevresinden ayıklanıp gün yüzüne çıkartılması lazım. Veyahut da çevresinde, yakın çevresinde yapılaşmaya izin vermemek lazım. Burada da büyük görev yerel yöneticilere düşüyor. Tarihi süreçte yerel yöneticilerin bu konuda Bolu'da yeterince duyarlı olduğunu söyleyemeyiz” diye konuştu.
“BÜTÜN MAHALLEYİ KURTARMA YOLUNA GİTMEK LAZIM”
Bolu’nun 12 tarihi mahallesinde restorasyon çalışması gerektiğini belirten Süme, “Burada dikkat edilmesi gereken husus sadece bir eski konağı ya da binayı restore etmek değil; bir bütün olarak önce sokağı, daha sonra da bütün mahalleyi kurtarma yoluna gitmek lazım. Tarihi 12 Müslüman mahallesi bugün Bolu şehrinin merkezini teşkil etmekte. Sadece Karaçayır ve Akpınar'da değil, bu 12 eski tarihi mahallelerde de Osmanlı'nın izlerini taşıyan tarihi eserler bulunmaktadır. Bunların da envanterini çıkartıp biraz önce söylediğim gibi öncelik sırasına göre restorasyon yoluyla kurtarma yoluna gidilebilir” şeklinde konuştu.
