Ancak Yeniçağa’nın büyük felaketler ve zorlu bir yeniden kuruluş sürecinden geçti. Eski adı Çağa olan kasaba, üç tepe arasında, dar bir vadide kurulmuştu. Ahşap ve birbirine bitişik yapıları nedeniyle yangınlara karşı savunmasızdı.
İlk yangın 1879 civarında, ikincisi 1901’de, en yıkıcı olanı ise 2 Ağustos 1909’da yaşandı. 1909 yangınında Çağa’nın büyük bölümü küle döndü. 131 ev, 60 dükkân, camiler, mektepler, ambarlar ve ahırlar yandı. Üç kişi hayatını kaybetti.
Felaketin ardından askeriye bölgeye yaklaşık 80 çadır ulaştırdı. Evlerini kaybedenlerin bir kısmı çadırlara yerleşirken, bazıları çevre köylerdeki yakınlarının yanına sığındı.
Yaşanan felaket, Çağa halkı için yeni bir yerleşim yeri arayışını başlattı. Nallar Boğazı, Doğancı Ovası ve Gölağzı mevkileri değerlendirildi. Yeni kasabanın Gölağzı’nda kurulmasına karar verildi. Yeni yerleşim yerine, dönemin Osmanlı padişahı Sultan V. Mehmed Reşad’a atfen “Reşadiye” adı verilmesi istendi.
1910 yılının baharında Reşadiye’de inşaat çalışmaları başladı. Yangından kurtulan ailelerin bir kısmı yeni kasabaya taşınırken, bazıları eski topraklarından ayrılmak istemedi ve Çağa’da yaşamaya devam etti. Böylece aynı geçmişi paylaşan Çağa halkı, iki farklı yerleşim yerinde hayatını sürdürmeye başladı. Ancak Reşadiye’nin hikâyesi burada bitmedi.
17 Temmuz 1934’te Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Bolu’ya gerçekleştirdiği ziyaretle, ilçenin adı değişti. Atatürk’ün bölgeye yaptığı ziyarette verdiği belirtilen “Yeniçağa” adı, 1935 yılında resmiyet kazandı. 1990 yılında ilçe statüsüne kavuşan Yeniçağa, bugün stratejik konumu ve gelişen sanayi yatırımlarıyla Bolu’nun önemli yerleşim merkezlerinden biri olma yolunda ilerliyor.
KAYNAKÇA:
Yaldırak, Tarık (2022). “1909 Çağa Yangını ve Reşadiye (Yeniçağa) Kasabasının Kuruluşu.” Karadeniz İncelemeleri Dergisi, Sayı 33, s. 99-114.
T.C. Resmî Gazete (9 Şubat 1935). Sayı 2925. “Bolu Vilayetine Bağlı Yeniçağa Adıyla Nahiye Kurulması ve 17 Köyün Bu Nahiyeye Bağlanması Hakkında Kararname.”
