(Haber:Sinem Altunay) Bolu Dörtdivan Belediyesi’nin 2023 yılı mali faaliyet ve işlemlerine ilişkin denetim sonuçları kamuoyu ile paylaşıldı. Sayıştay tarafından gerçekleştirilen denetim, belediyenin mali rapor ve tablolarının doğruluğunu, güvenilirliğini ve hukuka uygunluğunu değerlendirildi. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları ve ilgili mevzuat kapsamında yürütülen denetimde, belediyenin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine dair önemli eksiklikler tespit edildi.
Denetim Süreci Nasıl İşliyor ve Amacı Nedir?
Denetimler, belediyenin mali rapor ve tablolarının doğruluğunu ve güvenilirliğini değerlendirmek, gelir, gider ve taşınmaz işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Kamu idaresinin mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de denetim kapsamında değerlendirildi.
Denetimde, belediyenin tüm mali işlemleri, kayıtları ve ilgili belgeleri (elektronik ortamda olanlar dahil) incelenerek kapsamlı bir risk analizi yapıldı. Uygun denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanarak yeterli ve uygun denetim kanıtı toplandı. Bu çalışmalar sonucunda, belediyenin mali raporlarının genel olarak doğru olduğu ancak bazı önemli eksikliklerin bulunduğu ifade edildi.
Denetim Bulguları
1. Katma Değer Vergisi (KDV) Ayrıştırma Eksikliği
Belediyenin mal ve hizmet satışlarından elde edilen gelirlerin, Katma Değer Vergisi (KDV) ayrıştırılmadan faaliyet geliri olarak kaydedildiği görüldü. Bu durumun, 3065 sayılı KDV Kanunu ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olduğu belirtildi. KDV'nin ayrıştırılarak ilgili hesaplarda izlenmesi gerektiği vurgulandı.
2. Maddi Duran Varlıklara Amortisman Ayrılmaması
Belediyenin maddi duran varlıklar için amortisman ayırmadığı ve bu varlıklara ilişkin amortisman defteri tutmadığı tespit edildi. Amortisman işlemlerinin yapılmamasının, bilançoda yer alan 257 Birikmiş Amortisman Hesabı'nda hata ürettiği ifade edildi. Sayıştay, maddi duran varlık kayıtlarının doğru tutulması ve amortisman işlemlerinin düzenli bir şekilde takip edilmesi gerektiğini belirtti.
3. Taşınmaz Kayıtlarının Eksikliği
Taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanmadığı ve belediyenin taşınmaz kayıtlarının mevzuata uygun şekilde tutulmadığı belirlendi. Bu durumun, belediyenin bilançosunda yer alan taşınmaz hesaplarının güvenilir bilgi sunmasını engellediği ifade edildi. İlgili mevzuat gereğince taşınmaz kayıtlarının oluşturulması gerektiği vurgulandı.
4. Taşınmaz Satışlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Belediyenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların satış işlemlerinde, satış değerinin tamamının maddi duran varlık hesabından düşüldüğü; ancak satış bedeli ile kayıtlı değer arasındaki farkın gelir veya gider hesaplarına yansıtılmadığı tespit edildi. Bu durumun, mali tabloların faaliyet sonuçlarını doğru şekilde yansıtmamasına neden olduğu ifade edildi.
Diğer Bulgular
Denetim raporunda ayrıca belediyenin muhasebe işlemlerinde karşılaşılan diğer eksiklikler de yer aldı. Bu bulgular arasında altyapı hizmetlerinden alınması gereken harçlar ve diğer gelirlerin tahsilatında yetersizlikler dikkat çekti. Örneğin, telekomünikasyon altyapısı için alınması gereken geçiş hakkı ücretlerinin tahsil edilmediği ifade edildi.
1. Doğal Gaz Çalışmalarında Altyapı Kazı İzni Harcı Tahsil Edilmemesi
Belediyenin, doğal gaz altyapı çalışmalarında kazı izin harcı tahsil etmediği görüldü. Sayıştay, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre altyapı kazı izin harcı alınmasının zorunlu olduğunu belirtti.
2. Geçiş Hakkı Ücretlerinin Takip Edilmemesi
Belediye sınırları içinde sabit ve mobil haberleşme altyapıları için geçiş hakkı bedellerinin takip edilmediği ve tahsilat yapılmadığı tespit edildi. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre bu bedellerin tahsil edilmesi gerektiği ifade edildi.
