Olay, Şeyh Esat ve yandaşları tarafından planlanmış ve Menemen'de uygulamaya konulmuştur.    

Derviş Mehmet isminde bir yobaz ve altı silahlı arkadaşı 23 Aralık 1930 günü Menemen'e gelmişler ve camiye girerek üzerinde dini ibareler yazılı bir bayrakla, camide bulunanları ve merakla cami önüne toplananları, kendileriyle birlik olmaya davet etmişlerdir. Derviş Mehmet halka hitap ederek; "Ey Müslümanlar, ne duruyorsunuz; Halife Abdülmecit hududa geldi, Sancak-ı Şerif çıktı, gelin altında toplanalım, şeriat isteyelim" diye bağırmıştır.

KUBİLAY'IN ŞEHİT EDİLİŞİ   

Gösteriler ve tekbirlerle, dini ibareler bulunan bayrağı Hükümet Konağı önündeki meydana dikmişlerdir. Toplanan halkı dağıtıp bu yobazları yakalamaya, mesleği öğretmen olan Yedek Asteğmen Kubilay Bey'in askeri müfrezesi görevlendirilmiştir. Kubilay Bey (Mustafa Fehmi KUBİLAY), şakilere nasihatte bulunarak; yaptıklarının hatalı, sakıncalı ve kötü bir şey olduğunu belirterek vazgeçmelerini ve dağılmalarını söylemiştir. Şakiler buna mavzer kurşunu ile cevap vermişlerdir. Kubilay Bey kendisini korumak için tabancasını çekmiş ise de, bir kurşunla yaralanarak yere düşmüş ve gözleri dönmüş canilerden biri, yaralı Kubilay Bey'in üstüne atılarak boğazından kesip, başını gövdesinden ayırmıştır. Bu esnada Hasan adlı fedakâr bir mahalle bekçisini de şehit etmişlerdir.

Olay yerine yetişen askeri birlik ve jandarmalar, şakilerin teslim olmalarını istemiştir. Bu isteği reddeden yobazlar ateşle karşılık vermişlerdir. Çatışma sonucu Derviş Mehmet ve iki arkadaşı vurularak, ikisi de yaralı ele geçirilmiştir. Diğer ikisi de iki gün sonra yakalanmıştır. Araştırma sonucu; olayın bölgesel bir nitelik taşımadığı, organize bir şebekenin düzenlediği, Cumhuriyet'i yıkmak amacını güden irticai ve siyasi bir hareket olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun üzerine Hükümet, Menemen ilçesi ile Manisa ve Balıkesir illerinde bir ay süre ile sıkıyönetim ilan etmiştir.

DİVANI HARP MAHKEMESİ   

Geniş çaplı soruşturmalar yapılmış ve olaya karışanlar, azmettiriciler tutuklanmış ve yargılanmışlardır. General Mustafa Muğlalı başkanlığında kurulan Divan Harp Mahkemesinde 41 kişi suçlu görülerek çeşitli cezalara çarptırılmış, 36 sanık hakkında ise idam cezası verilmiştir. Ölüm cezası verilenlerden bazıları yaşı küçük veya çok yaşlı olduğu için idam cezaları hapse çevrilmiştir. 28 kişi ise, 3 Şubat 1931’de Menemen’de kurulan darağacında asılarak idam edilmişlerdir.

Sıkıyönetim Komutanı Tümgeneral Mustafa Muğlalı, Menemen’de meydana gelen olaylarla ilgili olarak Başbakanlığa ve Genelkurmay Başkanlığına gönderdiği raporlarda önemli tespitler yapmıştır. ''Bu vakıa dört beş serseri tarafından yapılan adi bir vaka olarak kabul edilmemelidir. Bu olayı meydana getirenler sabırsız ve acele davranarak bu işin ortaya çıkmasına sebep olmuşlardır. Bu hususta, memleketimizde gizliden gizliye çalışan ve bir teşkilat meydana getiren hain eller bulunduğu mutlaka dikkate alınmalıdır.''

ATATÜRK’ÜN, ORDUYA TAZİYENAMESİ

Olaydan hemen sonra Atatürk, Cumhurbaşkanı ve Başkomutan olarak Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi (Çakmak) Paşa'ya 28 Aralık 1930 günü bir taziye telgrafı göndererek, Cumhuriyet'e karşı suikast tertipleyen mütecavizleri lanetlemiş ve Kubilay Bey'i, görevini yapan şehit olarak takdirle anmıştır. 

"Menemen’de ahiren vukua gelen irtica teşebbüsü esnasında Zabit Vekili Kubilay Beyin vazife ifa ederken duçar olduğu akıbetten Cumhuriyet ordusunu taziyet ederim. Kubilay Beyin şahadetinde mürtecilerin gösterdiği vahşet karşısında Menemen’deki ahaliden bazılarının alkışla tasvipkâr bulunmaları, bütün cumhuriyetçi ve vatanperverler için utanılacak bir hâdisedir. Vatanı müdafaa için yetiştirilen; dâhilî her politika ve ihtilâfın haricinde ve fevkinde muhterem bir vaziyette bulunan Türk zabitinin mürteciler karşısındaki yüksek vazifesi vatandaşlar tarafından yalnız hürmetle karşılandığına şüphe yoktur.

Menemen’de ahaliden bazılarının hataları bütün milleti müteellim etmiştir. İstilânın acılığını tatmış bir muhitte genç ve kahraman Zabit Vekilinin uğradığı tecavüzü milletin bizzat cumhuriyete karşı bir suikast telâkki ettiği ve mütecasirlerle, müşevvikleri, ona göre takip edeceği muhakkaktır. Hepimizin dikkatimiz bu meseledeki vazifelerimizin icabatını hassasiyetle ve hakkı ile yerine getirmeğe matuftur.

Büyük ordunun kahraman genç zabiti ve Cumhuriyetin mefkûreci muallim heyetinin kıymetli uzvu Kubilay Bey, temiz kanı ile cumhuriyet hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır."

19 ARALIK

1918- Dörtyol bölgesinde Fransız ve Ermenilerle, Kuvayı Milliye arasındaki çarpışmada 15 Fransız öldürüldü.

1966- Koç grubunca üretilen ilk Türk otomobili ''Anadol'' satışa sunuldu.

1969- Amerikan 6. Filosu, İzmir'e geldi. Filonun gelişi protesto edildi ve Amerikalı denizciler tartaklandı.

2000- Ölüm orucu ve açlık grevlerinin devam ettiği 20 cezaevine müdahale edildi. ''Hayata Dönüş'' adı verilen operasyonun ilk gününde, Çanakkale ve Ümraniye cezaevleri hariç 18 cezaevinde eylem sona erdirildi.

2020- Gaziantep'te korona virüs yoğun bakım ünitesinde çıkan yangında 11 hasta yaşamını yitirdi.

2021- Türksat 5B uydusu uzaya fırlatıldı.

20 ARALIK

1942- Erbaa-Niksar'da 7,0 büyüklüğündeki depremde 3 bin kişi öldü.

2006- Türkmenistan Devlet Başkanı Saparmurat Niyazov Türkmenbaşı, 66 yaşında kalp krizinden öldü.

2011- TBMM Teşkilat Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, cumhuriyet tarihinden bu yana TBMM’yi koruyan Muhafız ve Tören Tabur Komutanlığı TBMM'den ayrıldı.

2021- Akaryakıta zam yapıldı. 1 ay önce 8 TL olan benzin, 12 TL' ye yükseldi.

21 ARALIK

1918- Padişah Sultan Vahdettin, Meclisi Mebusan'ı feshetti.

1972- Doğu Berlin'de iki Almanya arasında ''Temel Anlaşma'' imzalandı.
1991- Bağımsız Devletler Topluluğu kuruldu. Sovyetler Birliği resmen yıkılmış oldu.

2016- Kazlıçeşme-Göztepe hattında hizmet verecek Avrasya Tüneli açıldı. Tünel, İstanbul Boğazı'nı yer altından geçiyor.

22 ARALIK

1453- İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) kuruldu. Darülfünun, 1933'te üniversiteye dönüştürüldü.

1914- Harbiye Nazırı ve Erkânı Harbiye Umumiye Reisi Enver Paşa'nın, Rus işgali altındaki toprakları kurtarmak ve Rusya içlerine ilerlemek amacıyla planladığı ''Sarıkamış Harekâtı'' başladı. Harekât on binlerce askerin ölümüyle sonuçlandı.

1978- Kahramanmaraş olayları başladı. 26 Aralık’a kadar süren olaylarda 111 kişi öldü, 176 kişi yaralandı.
1979- Paris'teki Türk Turizm ve Tanıtma Bürosu Müdürü Yılmaz Çolpan, uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü.
Suikastı Ermeni terör örgütü ASALA üstlendi.

1999- Hükümet Egebank, Yaşarbank, Yurtbank, Sümerbank ve Esbank'a el koydu.
2004- Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından Nezihe Viranyalı, 79 yaşında vefat etti.

23 ARALIK

1930- Menemen'de, Kubilay adlı yedek subay öğretmen, gericiler tarafından şehit edildi.

1941- Japonya, Hong Kong'u işgal etti.
1963- Rum tedhişçiler, Lefkoşa'da Dr. Binbaşı Nihat İlhan'ın eşi ve üç çocuğunu katletti.
1980- Mısır'ın Ankara Büyükelçiliğini basan 4 Filistinli idama mahkûm edildi.

1996- Bergama halkı, siyanürlü altın aranmasını protesto amacıyla çıplak yürüyüş yaptı.

2021- Türkiye'de 3 kez Yılın Sanatçısı seçilen, Türk Sanat Müziğinin nadide yorumcusu Faruk Tınaz vefat etti.

24 ARALIK

1923- Arnavutluk'ta cumhuriyet ilan edildi.

1951- Libya bağımsızlığını ilan etti.

1976- Ticaret ve Sanayi Bakanlığı zam talebini kabul etmeyince, Türkiye'de Renault otomobil üretimi
durduruldu.

1994- Cumhuriyet Halk Partisi ve Sosyal Demokrat Halkçı Parti birleşme kararı aldı.
1995- Erken genel seçim yapıldı. Refah Partisi seçimden birinci parti olarak çıktı, ikinciliği milletvekili sayısı bakımından DYP, oy oranı açısından ANAP aldı.

2003- Ankara'daki Modern Çarşı'da çıkan yangında 1 kişi öldü. Çarşı kullanılamaz duruma geldi.

25 ARALIK

1936- Şark Demiryolları, hükümet tarafından satın alındı.

1952- Said-i Nursi'nin yargılanmasına başlandı.

1963- Kıbrıs'ta EOKA, adanın her yanında Türklere karşı saldırılar düzenledi.

1973- İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Ankara'da 89 yaşında vefat etti.

1976- Hacdan dönerken gemilerinin batması sonucu 100 Müslüman öldü.

1985- Türkiye'nin ilk hayali ihracat davası sonuçlandı: Yahya Demirel 23 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı.
1989- Romanya Devlet Başkanı Nikolay Çavuşesku ve eşi Elena idam edildi.

2013- Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, İçişleri Bakanı Muammer Güler ve Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar istifa etti.