17 Nisan 1869'da Baron de Hirsch'e 99 yıllığına, 2500 km uzunluğunda ve Avusturya sınırına değin uzanacak bir demiryolu yapımı için "imtiyaz" verildi. Nafıa Nazırı Davut Paşa'nın Avusturya ardından gideceği Paris'te karşılaştığı Baron Hirsch, önce İstanbul'u "Edirne ve Filibe, Sofya, Niş. Priştine ve Bosna-Hersek üzerinden Avusturya demiryollarına" bağlayacaktı. Sonra, "bu ana hat üzerinde Ege Denizinde Dedeağaç ve Selanik'e, Karadeniz kıyısında da Burgaz'a indirecek" birer bağlantı hattı yapacaktı. Osmanlı Hükümeti, Hirsch'e kilometre başına 14 bin frank ödeyecekti. "Şark Demiryolu"nun Dedeağaç-Edirne(Harmanlı) arası 19 Ağustos 1872'de açılacak, İstanbul-Edirne-Filibe hattının "açılış töreni" 12 Nisan 1873'de yapılacaktır. 190 milyon franga mal olan bu hat için Osmanlı, tam 790 milyon frank borçlandırılmıştır.

Paris ve Viyana'dan geçip İstanbul'a; aynı yoldan Avrupa'ya, Şark Ekspresi'nin "aktarmasız" bir yolculukla gidip-gelmesi için 12 Ağustos 1888'i beklemek gerekecektir. Böylelikle, İstanbul, demiryoluyla Avrupa'ya ilk kez bağlanmış olmaktadır. Bu durum, Sultan'ı, Anadolu'ya baştanbaşa geçecek bir demiryolu için harekete geçmede özendirecektir. Abdülhamit'in bu yöndeki ilk girişimi, Fransızların işlettiği İzmir-Kasaba; İngilizlerin işlettiği İzmir-Aydın hatlarının yeni "şube hatları" ile içerilere doğru uzatılması yönünde, bu şirketlere yeni imtiyaz vermek olacaktır. Bu demiryolu projesi de 1856 sonrası içine girilen politik-ekonomik gelişmelerin bir sonucudur. Dahası zorlamasıdır. Bu işi 7–10 yıl arasında bitirmesi gereken Hirsch, biri Rumeli Demiryolları yapımı için, diğeri demiryolları işletmesi için iki ayrı şirket kurar. Avrupa Türkiye'si (Rumeli) Demiryolları Osmanlı Şirketi ve Avrupa Türkiye'si (Rumeli) Demiryolları İşletme Şirketi, işletmeci şirket yapımcı şirketin kiracısıydı. Yapımcı şirket, Osmanlı Hükümeti adına çalışacaktı. Mahmut Nedim Paşa'nın sadrazam olmasıyla birlikte döşenen demiryolu 1.264 km.ye ulaşmış iken ilk sözleşme iptal edilip, demiryolu yapım işini Osmanlı adına yürüten şirket feshedilir. Mülkiyeti Osmanlı Hükümetine bırakılmış bulunan hatların işletme hakkını üstünde taşıyan Paris'te kurulu şirketin yönetim merkezi, 1878'de bu kentten Viyana'ya taşınacaktır. Burada, Balkan Savaşına kadar yapımı tamamlanmış demiryollarını işletecek olan Doğu (Şark) Demiryolları Şirketi adıyla, 31 Aralık 1878'de yeni bir "işletme" kurulur. Bu şirket, Nisan 1869'da kurulmuş bulunan Avrupa Türkiyesi Demiryolları İşletmesi'nin yerine geçmiş, işletme "imtiyaz" süresi de 50 yılla sınırlandırılmıştır.

Paris'te kurduğu şirketi, 1878'de Viyana'ya taşıyan Hirsch, bu kez 1885'te Şark Demiryolları İşletme Şirketi adını alacak kumpanyasını elde kalan 954.169 km. hatla birlikte Aralık 1909'da Osmanlı'nın başkentine taşıyacaktır. Berlin Anlaşması'nın 21.maddesiyle işletme hukuku anılan şirkete verilmekle birlikte, Sırbistan ve Bulgaristan kendi toprakları üzerinde yapılacak hatların işletmesini de ellerine almışlardı. Osmanlı, Bulgar ve Sırp hükümetleri ile daha sonra üçlüye katılacak Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasında imzalanan 19 Mayıs 1883 tarihli "dörtlü anlaşma" ile her hükümet kendi sınırları içinde kalan demiryollarının eksikliklerini tamamlamıştır. Hızla tamamlanan İstanbul-Belgrat-Selanik-Niş hatlarının işletmeye açılmasıyladır ki Viyana'dan kalkan bir tren, 12 Ağustos 1888'de İstanbul'a ilk yolculuklarını indirebilmiştir.

Balkan Savaşı başladığında, Şark Demiryollarından Osmanlı elinde kalan toplam demiryolu, ana ve bağlantı hatlarıyla birlikte 1600 km.yi geçen bir uzunluğa sahipti ve Şark Demiryolları Kumpanyası tarafından işletiliyordu. 1909'da aldığı kararla Avusturya uyrukluğundan ayrılan ve Osmanlı uyruğuna geçerek, 1910 Mayısında İstanbul'a taşınan şirketin tabelasının ardında artık demiryolu yapmak umut ve birikimi battal edilmiş bir imparatorluk düşü gizlenecektir. Ali ve Fuat Paşaların, Avrupa ile Osmanlı Başkentini demiryoluyla bağlayarak yürüte geldikleri "Tanzimat ve ıslahat" çabalarını, bir başka deyişle Osmanlı'yı ayakta tutabilmek için Avrupa ile "bütünleşmek" yolunda yürüttükleri politikada demiryolundan da yararlanmak düşleri yarım kalacaktır. Ama Hirsch, Nisan 1896'da öldüğünde, çoğu Rumeli Demiryolları işinden kazanılmış 800 milyon franklık bir miras bırakacaktır. Aynı süreçte, Osmanlı, Muharrem Kararnamesini ilan ettiğinde (20 Aralık 1881); yaklaşık, 220 milyon İngiliz Liralık(250 Milyon Osmanlı lirası) borcu bulunuyordu.

Şark Demiryollarının Osmanlı'yla birlikte sürüklenen uzun öyküsü, 25 Aralık 1936 Cuma günü, saat: 13.00'te şirketle Bayındırlık Bakanlığı arasında imzalanan satın alma sözleşmesiyle sona ermiştir. Devir-teslim töreninde, Şark Demiryolları Şirketi temsilcisi M. Devis, yaptığı konuşmada, "İktisadi kalkınmanın yabancı unsurları ortadan kaldırması bir zorunluluktur. Bu zorunluluğa uyarak bizde gidiyoruz. Yabancı sermayeler, Türkiye'de bulunan böyle imtiyazlar almayı değil, ancak işbirliği yapmayı düşünebilirler." diyecekti...

25 ARALIK

1921- Gaziantep düşman işgalinden kurtuldu.

1936- Şark Demiryolları, hükümet tarafından satın alındı.

1952- Said-i Nursi'nin yargılanmasına başlandı.

1963- Kıbrıs'ta EOKA, adanın her yanında Türklere karşı saldırılar düzenledi.

1973- İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Ankara'da 89 yaşında vefat etti.

1976- Hacdan dönerken gemilerinin batması sonucu 100 Müslüman öldü.

1985- Türkiye'nin ilk hayali ihracat davası sonuçlandı: Yahya Demirel 23 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı.

1989- Romanya Devlet Başkanı Nikolay Çavuşesku ve eşi Elena idam edildi. Çavuşesku çifti olağanüstü bir

mahkemede yargılandılar.

26 ARALIK

1925- Uluslararası takvim ve saat kabul edildi.

1932- Samsun-Sivas demir yolu hattı açıldı.

1934- Menemen'de yaptırılan Kubilay Anıtı açıldı.

1992- Ankara-Haydarpaşa arasında çalışacak elektrikli tren hizmete sokuldu.

2004- Güney Asya ve Hint Okyanusu tabanında 9,0 şiddetindeki deprem ve sonrasında oluşan tsunami yüzünden 300 bin dolayında kişi öldü.

27 ARALIK

1918- Fransızlar Pozantı'yı işgal etti.

1919- Samsun'da ateşlediği kurtuluş mücadelesinin ardından Erzurum ve Sivas kongrelerini toplayan Mustafa Kemal Paşa, Heyeti Temsiliye üyeleriyle Sivas'tan Ankara'ya geldi.

1920- Çerkez Ethem Ayaklanması başladı.

1936- İstiklal Marşı'nın şairi Mehmet Akif Ersoy, 63 yaşında İstanbul'da öldü.

1939- Erzincan'da Richter ölçeğine göre 7,9 büyüklüğünde deprem meydana geldi: 32 bin 962 kişi öldü, 100 bin kişi yaralandı.

1979- Özel eğitimli bir Sovyet birliğinin Kabil Havaalanı'nı ele geçirmesinin ardından, Kabil'deki Afgan hükümeti devrildi. Afganistan Devlet Başkanı Hafızullah Amin görevinden uzaklaştırıldı ve öldürüldü. 10 yıldan fazla

sürecek iç savaş başladı.

1999- Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, türbanın yükseköğretim kurumlarında serbest sayılan kıyafet kapsamında

düşünülemeyeceğine karar verdi.

28 ARALIK

1967- Kıbrıs Türk toplumu, adada ''Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi''ni kurdu.

1975- Türk-Sovyet işbirliğiyle inşa edilen İskenderun Demir Çelik Tesisleri, Başbakan Süleyman Demirel ve

Sovyetler Birliği Başbakanı Kosigin'in de katıldığı törenle açıldı.

1996- Erzurum Palandöken'de facia: Çığ düşmesi sonucu 6 çocuk kayakçı öldü.

1996- Hakkında 2 yıl kesinleşmiş hapis cezası bulunan Aczmendi Müslüm Gündüz, müridi olan bir kadın ile

İstanbul'da yakalandı.

1997- Ankara Metrosu açıldı.

29 ARALIK

1964- Süleyman Demirel, AP'nin ilk genel başkanı Ragıp Gümüşpala'nın ölümü üzerine, partinin genel başkanı seçildi.

1976- Bursa TOFAŞ Otomobil Fabrikası'nda Murat 131'in üretimine başlandı.

1984- Hindistan'da 31 Ekimde öldürülen Başbakan İndra Gandi’nin yerine oğlu Rajiv Gandi geçti.

1987- Hattat ve cilt sanatçısı Prof. Emin Barın, 74 yaşında İstanbul'da öldü.

1990- 1961 yılında işletmeden kaldırılan tramvay, İstiklal Caddesi'nde çalışmaya başladı.

2005- Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanan ve 76 gündür tutuklu bulunan Van 100. Yıl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yücel Aşkın tahliye edildi.

30 ARALIK

1898- Gülhane Askeri Tıp Akademisi, ''Gülhane Şeririyat Hastanesi'' adıyla, sade bir törenle hizmete açıldı.

1920- Çerkez Ethem Gediz taraflarına çekilip, Yunanlılarla ateşkes yaparken hükümete bağlı kuvvetler Kütahya'ya girdi.

1922- Sovyet Rusya, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği adını aldı.

1993- İsrail ile Vatikan, birbirlerini karşılıklı olarak tanıma kararı aldı.

1999- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş, idama mahkûm edilen terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan'ın ''karar düzeltme'' istemini reddetti.

31 ARALIK

1879- Edison, ilk elektrik lambasının kullanımını gündelik yaşama soktu.

1931- İstanbul Taksim Meydanı'nda yerli mallarının kullanılması için bir miting yapıldı.

1977- Cumhuriyet tarihinde ilk kez gensoruyla hükümet düşürüldü. 218 güvenoyuna karşılık 228 güvensizlik

oyuyla İkinci MC iktidarı devrildi.

1998- Danıştay, Sincan'da düzenlenen ''Kudüs Gecesi''nin ardından İçişleri Bakanlığınca görevden alınan ve yargılama sonucunda 4 yıl 7 ay ağır hapis cezasına çarptırılan eski Sincan Belediye Başkanı Bekir Yıldız'ın belediye başkanlığını düşürdü.