Son yıllarda küresel popüler kültürün en etkili araçlarından biri müzik endüstrisi hâline geldi. Elbette sanat evrenseldir; farklı kültürlerin müziklerini dinlemek, farklı sanatçılarla tanışmak doğal ve hatta zenginleştirici bir deneyimdir. Ancak burada sorulması gereken temel soru şudur: Bize sunulan şey gerçekten sanat mıdır, yoksa sanatın taşıyıcılığıyla pazarlanan bir dünya görüşü müdür?

Kendisine "I Am a God" (Ben bir tanrıyım) diyebilen Kanye West gibi isimlerin veya gençler üzerinde büyük etkisi bulunan Travis Scott gibi figürlerin etrafında oluşturulan kültür, yalnızca müzikten ibaret değildir. Bu isimler; tüketim alışkanlıklarını, yaşam tarzlarını, değer yargılarını ve insanın kendisine bakışını da şekillendiren küresel bir endüstrinin temsilcileridir.

Bugün İstanbul'da düzenlenen bazı büyük konserlere yalnızca bir eğlence etkinliği olarak bakmak yeterli olmayabilir. Çünkü sahnede sergilenen performansların, kullanılan sembollerin, verilen mesajların ve oluşturulan atmosferin genç kuşakların zihninde bıraktığı izler de en az müziğin kendisi kadar önemlidir. İnsan onurunu, ölçülülüğü ve ahlaki sınırları aşındıran; bireyi yalnızca haz peşinde koşan bir tüketiciye dönüştüren yaklaşımlar, "özgürlük" ve "eğlence" söylemleri altında normalleştirilmektedir.

Daha da dikkat çekici olan husus, Türkiye'nin bağımsızlığını, millî kimliğini ve kendi medeniyet birikimini yeniden hatırlamaya çalıştığı bir dönemde bu tür içeriklerin yoğun biçimde gündeme taşınmasıdır. Bir tarafta kültürel bağımsızlık, yerli üretim, millî bilinç ve medeniyet perspektifi konuşulurken; diğer tarafta gençlere sunulan rol modellerin önemli bir kısmının bambaşka bir değerler sistemini temsil etmesi ciddi bir çelişki oluşturmaktadır.

Kültürel emperyalizm artık tanklarla, toplarla ya da işgal ordularıyla ilerlemiyor. Daha çok şarkılarla, dizilerle, sosyal medya fenomenleriyle ve küresel yıldızlarla hayatımıza giriyor. İnsanlar çoğu zaman farkında olmadan bir müziği değil, bir yaşam felsefesini; bir sanatçıyı değil, bir değerler sistemini tüketiyor.

Asıl mesele bir sanatçının İstanbul'a gelip gelmemesi değildir. Asıl mesele, genç nesillere hangi insan modelinin sunulduğudur. Çünkü bir toplumun geleceği, dinlediği müziklerden çok; o müziklerin arkasında taşıdığı anlam dünyasıyla şekillenir.

Kültürel özgüvenini kaybeden toplumlar, siyasi bağımsızlıklarını korusalar bile zihinsel bağımsızlıklarını korumakta zorlanırlar. Bu nedenle bugün tartışmamız gereken şey yalnızca bir konser organizasyonu değil; nasıl bir insan, nasıl bir gençlik ve nasıl bir gelecek tasavvur ettiğimizdir.

22.06.2026

Saygılarımla…

Bayram ERDEN