reklam
reklam
SON DAKİKA

Köroğlu Gazetesi | Bolu

KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI BAŞLADI (20 TEMMUZ 1974)

KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI BAŞLADI (20 TEMMUZ 1974)
17 Temmuz 2017 - 14:21

Adaya, bazı tarihçilere göre Avrupa’dan, bazılarına göre ise Asya’dan gelen insanlar ayak basmıştır. Ada, eski çağlarda Hititlerden, Mısırlılara ve Antik Yunanlara kadar birçok medeniyetin yönetimine girmiştir. Milattan önce 58 yılında ada Romalılar tarafından alınmış ve 350 sene boyunca Roma İmparatorluğu kontrolünde kalmıştır. Milattan sonra 395’te, Bizans İmparatorluğu’nun bir parçası olmuş ve putperestlikten yavaş yavaş Ortodoks Hristiyanlığına kaymıştır. 1191 yılında Aslan Yürekli Richard Haçlı Seferleri sırasında adaya yerleşmiş ve daha sonra adayı Templar Şövalyeleri’ne (Tapınak şövalyeleri) satmıştır. 1192 yılında Guy de Lusignan’ın adayı satın almasına izin vermiştir. Kıbrıs, 1489’da Venediklilerin adayı alışına kadar Lusinyanlar’ın yönetimi altında kalmıştır.

Ada, 1489 yılından 1570 yılına kadar Venedik Egemenliğinde kaldı. Venedikliler Rum Ortodoks Kilisesi’ne geniş yetkiler verdi. Böylece Rum Kilisesi’ne ve toplumuna güç geldi. Giderek bu güç Türkiye’den gelip yerleşen Türklere karşı kullanılacaktı.

1571 yılında Osmanlılar adayı fethettiler.

1878’de Osmanlı, Kıbrıs’ın yönetimini geçici olarak İngiltere’ye verdi.

Birinci Dünya Savaşı’nda da İngiltere, Kıbrıs’a el koydu.

1950’lerin sonlarında bağımsızlık hareketi başladı ve uluslararası anlaşmalara dayanan bir Türk-Rum Ortak Devleti kuruldu. Fakat Rumlar böyle bir Ortak Devlet’e razı olmadılar. Kıbrıs’ın tüm yönetimine kendileri el koyma yoluna gittiler; anlaşmaları, uluslararası anlaşmaları çiğneyerek ve Anayasayı çiğneyerek ve soykırımla Türklere saldırılarda bulunarak, Rumlar, 1963 yılında Ortak Devlet’i yıktılar.

1974’e gelindiğinde Yunan Cunta Hükümeti, adanın ilhak edilme zamanının geldiğine inanmış, fakat Makarios’u da bu ilhak için engel olarak görmüştür. Bu sebeple Atina, adadaki Yunan subayları vasıtasıyla Makarios’u iktidardan düşürmeye çalışmıştır. Nihayet 15 Temmuz 1974 tarihinde Yunanistan’da iktidarda bulunan cuntanın desteğiyle Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios‘a karşı darbe yapan Nikos Sampson, adayı Yunanistan’a bağlamayı amaçlayan süreci başlatmıştır. Sampson darbesinden sonra Cunta, hem kendine karşıt olan soydaşı Kıbrıslı Rumları hem de Türkleri katletmeye başlamıştır.

Türkiye, Kıbrıs için sürdürdüğü yoğun diplomatik temaslardan bir sonuç alamayınca, 20 Temmuz’da ‘Kıbrıs Barış Harekâtı’na başladı. Günün erken saatlerinde, Türk Ordusunun Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Kıbrıs’a havadan indirme ve denizden çıkarma yapmaya başladı. Acil olarak toplanan TBMM, Hükümete genel savaş açma yetkisi verdi.

Bu karar, İngiltere ve Yunanistan Büyükelçilerine bildirildiği gibi Ankara’da bulunan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Sisco‘ya da iletildi. Pakistan, Afganistan ve İran Türkiye’ye yardım sözü verdi. Libya Devlet Başkanı Kaddafi ihtiyaç duyulan tüm askeri mühimmatların kullanılabileceğini bildirdi.

Türk kuvvetleri 22 Temmuz‘da Girne’yi ele geçirdi. Türk paraşütçüleri Kıbrıs’ın başkenti Lefkoşa’nın Türk kesimine indi. Yunan birliklerinin Ada’da garantör olarak bulunan Türk birliğine saldırması ise, çarpışmaların Ada geneline yayılmasına neden oldu. 22 Temmuz akşamı Türkiye, BM Güvenlik Konseyi‘nin ateşkes kararını kabul etti. Türk müdahalesi sonucu Yunanistan’daki cunta idaresi ve Kıbrıs Nikos Sampson Hükümeti de yıkılmıştır.

25 Temmuz 1974‘te Türkiye, Yunanistan ve İngiltere Dışişleri Bakanları I. Cenevre Konferansı çalışmalarına başladı. 30 Temmuz‘da sona eren konferansta Türk tarafının istekleri doğrultusunda: ‘Ada’da bir güvenlik bölgesinin kurulması, Rum ve Yunan işgalindeki Türk bölgelerin derhal boşaltılması, esir durumda olan asker ve sivillerin mübadele edilmeleri veya serbest bırakılmaları, barışın sağlanması ile birlikte anayasaya uygun bir hükümetin yeniden kurulmasının temini, Kıbrıs Cumhuriyeti‘nde Kıbrıs Türk Toplumu ile Kıbrıs Rum Toplumu olmak üzere iki otonom idarenin mevcudiyeti kabul ve ilan edildi.

Türkiye’nin; 2. Barış Harekâtının son günü 16 Ağustos 1974 tarihinde ateşkes ilan etmesinin ardından, yıllardır ekonomik ve toplumsal zorluklar içinde yaşayan Kıbrıslı Türkler özgürlüklerine kavuşmuşlardır. Türk Ordusunun o tarihten bugüne kadar Kıbrıs’ta devam eden varlığı, adadaki barışın ve her iki tarafın güvenliklerinin teminatı olmuştur.

18 TEMMUZ

1920- Büyük Millet Meclisi’nde, Milli Misak üzerine ant içildi.

1930- Ankara Etnografya Müzesi halka açıldı.

1974- Kıbrıs’ta Türkiye ve Rum kesimlerini ayıran Yeşil Hat’ta hava gerginleşti. TBMM, olağanüstü toplantısında, Kıbrıs’ta darbeyle ortaya çıkan durumu görüştü. ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger’in özel temsilcisi Joseph Sisco Ankara’ya geldi. Sisco’nun Atina nezdindeki girişimlerinden sonuç alınamayacağı anlaşıldı. Bunun üzerine Türk Deniz Kuvvetlerine ait bir filo, 19 Temmuz’da çıkarma gemileriyle Akdeniz’e açıldı.

1982- Her yıl 24 Kasım Öğretmenler Günü’nün kutlanması amacıyla bir yönetmelik yayınladı.

2004- II. Dünya Savaşı sonunda, tarihte savaş amaçlı kullanılmış ikinci ve son atom bombasını Japonya’nın Nagazaki kentine bırakan Amerikalı pilot Charles W. Sweeney 84 yaşında öldü.

19 TEMMUZ

1920- 2. Düzce Ayaklanması çıktı.

1921- Yunanlılar, Eskişehir’i işgal etti.

1948- Gizli oy, açık sayım sistemini getiren yeni Seçim Kanunu kabul edildi.

1974- Türk Deniz Kuvvetlerine ait bir filo, çıkarma gemileriyle Akdeniz’e açıldı.

1980- 12 Mart dönemi başbakanı Nihat Erim, İstanbul’da öldürüldü.

20 TEMMUZ

1919- Mustafa Kemal Paşa, daha Milli Mücadele’nin başında ”cumhuriyet” kavramını dile getirdi.

1920- Yunanlılar, Tekirdağ’ı işgal etti.

1922- Mustafa Kemal Paşa’nın Başkomutanlığı, TBMM’de süresiz olarak kabul edildi.

1936- Türkiye Cumhuriyeti’nin, Boğazlar üzerindeki egemenliğini tam olarak sağlayan Montrö Antlaşması, Montreux’da imzalandı.

1951- Ürdün Kralı Abdullah, Kudüs’te öldürüldü.

1974- ”Kıbrıs Barış Harekâtı” başladı.

1997- Avrupa Birliğinin Rum kesimiyle tam üyelik görüşmelerine karşılık; Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında ortak savunma doktrini oluşturulacağı yönünde ortak bildirge yayımlandı.

1998- İrticai faaliyetleri saptanan 328 vali yardımcısı ve kaymakamın görevden alınmasına ilişkin kararname, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e sunuldu.

2005- İşçi Partisi (İP) Genel Başkanı Doğu Perinçek, İsviçre’nin Winterthur kentinde, basın toplantısında ”Ermeni soykırımı uluslararası bir yalandır” dediği için gözaltına alındı.

2016- 15 Temmuz darbe girişimi sonrası 3 ay süreyle Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edildi.

21 TEMMUZ

1946- Türkiye’de ilk çok partili seçim yapıldı.

1967- Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Çetin Altan’ın dokunulmazlığı kaldırıldı.

1974- Türk jet uçakları Yunan gemisinin Baf’a personel ve malzeme götürdüğünü belirleyerek, dönmeleri için ihtarda bulundu. Yunan gemileri deniz ve havadan yapılan ihtara uymayarak, Türk donanmasına ateş etti.

1999- MİT, terör örgütü PKK’nın 3. adamı olarak bilinen Cevat Soysal’ı 18 Temmuzda Moldova’da yakaladıktan sonra Türkiye’ye getirdi.

22 TEMMUZ

1920- Padişah Vahdettin’in başkanlığında toplanan Saltanat Şurası’nda Sevr Antlaşması kabul edildi.

1921- Yunan Kralı Konstantin Eskişehir’e gelerek, başkomutanlığı üzerine aldı.

1922- Cemal Paşa, Tiflis’te bir Ermeni tarafından vurularak şehit edildi.

1967- Adapazarı ve çevresinde, 7,2 büyüklüğündeki depremde 89 kişi öldü, 400’den fazla kişi yaralandı.

2003- Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin’in oğulları Uday ve Kusay, Musul’daki çatışmada ölü ele geçirildi.

2004- İstanbul’dan Ankara’ya giden 1106 sefer sayılı Yakup Kadri Karaosmanoğlu adlı hızlandırılmış trenin 4 vagonu Sakarya’nın Pamukova ilçesi yakınlarında raydan çıktı. Vagonların metrelerce savrularak, üst üste yığıldığı kazada 37 kişi öldü.

23 TEMMUZ

1908- İkinci Meşrutiyet ilan edildi.

1919- Erzurum Kongresi toplandı. Kongre, 7 Ağustos’a kadar sürdü.

1920- Yunan kuvvetleri Lüleburgaz, Babaeski, Hayrabolu ve Çerkezköy’ü işgal etti.

1951- Amerikan Filosu, İstanbul’u ziyaret etti.

1974- Kıbrıs’ta üç günlük harekâtta 57 şehit, 184 yaralı ve 242 kayıp verildi.

24 TEMMUZ

1921– Yunanlılar, Köprühisar ve Kavaklı’yı işgal etti.

1923- Lozan Barış Antlaşması imzalandı.

1963- Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) kuruldu.

2000- Çetin Emeç’i öldürmekten yargılanan İslami Hareket Örgütü yöneticisi İrfan Çağrıcı ve 4 arkadaşı idama mahkûm edildi.

2006- FİSKOBİRLİK’in fındık fiyatlarını açıklamaması ve piyasada fındığın kilosunun 2 TL’ye kadar düşmesi üzerine Ordu’da ”Fındığımıza Sahip Çıkalım” mitingi düzenlendi.

Kep Adresi [email protected]