reklam
reklam
SON DAKİKA

Köroğlu Gazetesi | Bolu

EMNİYET TEŞKİLATI KURULDU (10 NİSAN 1845)

EMNİYET TEŞKİLATI KURULDU (10 NİSAN 1845)
06 Nisan 2021 - 11:34

İnsanların hak ve özgürlüklerinin güven altında bulundurulması gereklidir. Günümüzde devletler, toplumda huzuru ve düzeni sağlama, insanların can ve mal güvenliğini koruma, yasa hâkimiyetini sağlamak istemektedirler. Bunun için yasalara ve yasaları uygulayacak bir kuvvete gerek vardır. Türkiye sınırları içerisinde bu görevi yürüten teşkilatlardan biri, Polis Teşkilatıdır.

(1845 – 1879 Dönemi)

Yeniçeri Ocağının kaldırılmasından sonra gerek Osmanlı başkentinde ve gerekse illerde iç güvenlik hizmetlerinin eskisiyle kıyaslanmayacak ölçüde gelişmesine rağmen güvenlik hizmetlerinin birçok makam ve kişilere bağlı olarak yürütülmesi uygulaması sürmüştür. Örgütlenme açısından ve uygulamadaki bu karışıklığı ortadan kaldırmak amacıyla 10 Nisan 1845’de İstanbul’da “POLİS” adıyla bir teşkilat kurulmuş, yeni kurulan polis teşkilatının görevleri yine aynı tarihte yayınlanan Polis Nizamnamesinde belirtilmiş ve bu durum yabancı elçiliklere de bir yazıyla duyurulmuştur.

“Polis” adıyla ilk kez kurulan teşkilata ve yabancı elçiliklere de duyurulan 17 maddelik Polis Nizamnamesi ile getirilen yeniliklere rağmen karışıklıklar tümüyle ortadan kaldırılamamış, Başkentte polis hizmeti Yeniçeri Ağası yerine geçen Serasker, İhtisap Ağası ve Polis adını taşıyan bir teşkilat tarafından yürütülmeye başlanmıştır. Taşrada polis hizmeti ise, sipahiler ve İstanbul’da olduğu gibi memleketin birçok illerinde kurulan Asakir-i Mansure Alaylarına verilmiştir.

1846 yılında yayımlanan bir genelge ile polis hizmetlerinin serasker tarafından yönetilmesinin askerlerin asıl görevlerini aksattığı belirtilerek yalnızca polis hizmetlerini yürütmek üzere ve seraskerlikten bağımsız olarak “Zaptiye Müdürlüğü, Zaptiye Müdür Yardımcılığı” ve polisle ilgili yasaları hazırlamak için, “Zaptiye Meclisi” kurulmuştur. Bu Tevhidi Zabıta Dönemi 1879 yılına kadar devam etmiştir. Bu yılda Zaptiye Müşiriyeti kaldırılmış ve yerine görevi sadece polis işlerini kapsayan Zaptiye Nezareti kurulmuş, Polis ve Jandarma bir daha birleşmemek üzere ayrılmışlardır.

(1879 – 1908 Dönemi)

1876 yılında Tanzimat ve Islahat hareketleri çerçevesinde Avrupa’daki örneklere göre bir polis teşkilatı kurulmasına birinci meşrutiyetin ilanından sonra oluşan hükümet programında yer verilmiş ve 1879 da Zaptiye Nezareti kurulmuştur.

Başlangıçta İstanbul ve çevresinde teşkilatlanarak güvenlik işlerini yürüten zaptiye nezareti daha sonra ülke çapında kuruluşları bu nezaret tarafından tek merkezden yönetilmiştir. Bugünkü Emniyet Genel Müdürlüğünün görev ve yetkilerini yürütmüş olan Zaptiye Nezareti 1909 da kaldırılmıştır.

(1908 – 1918 Dönemi)

1908 yılında II nci Meşrutiyetin ilanı üzerine Fransız ve Alman Polis Teşkilatları esas alınarak Polis Teşkilatının yeniden organize edilmesi kararlaştırılmış ve 22 Temmuz 1909 yılında çıkarılan “İstanbul Vilayeti ve Emniyeti Umumiye Müdüriyeti Teşkilatına Dair Kanun” ile 31 Mart ayından sonra artık yaşaması imkânsız olan Zaptiye Nezareti kaldırılarak, yerine Dâhiliye Nezaretine bağlı ve memlekete şamil polis işlerinin yürütülmesiyle görevli “Emniyet Umumiye Müdürlüğü” ve İstanbul Vilayetine bağlı bir polis müdüriyeti kurulmuştur.

Emniyeti Umumiye Müdüriyeti, 1913 yılına kadar polis işlerini 1907 de çıkarılan polis nizamnamesi hükümlerine göre yürütmüş ve hükümleri İstanbul dâhil tüm ülke sathında uygulanmıştır.

(30 Ekim 1918–29 Ekim 1923)

Mondros Mütarekesinin yapıldığı 1918 tarihinden, Mili Polis Teşkilatının kurulduğu 24 Haziran 1920 tarihine kadar, bütün yurtta Osmanlı Devletinin Polisi olarak hizmet etmiştir. İstanbul’da Osmanlı Polis Teşkilatı, padişah ve onun hükümetinin emrinde, işgalci düşman kuvvetlerinin baskı ve istekleri doğrultusunda çalıştırılmaya zorlanmıştır. Milli Polis Teşkilatı ise, bir yandan anayurdu işgal eden düşman devletlere, diğer yandan düşmanlarla işbirliği yapan padişah ve hükümetine, bundan başka ayaklanarak yurdun iç güvenliğini bozan yerli işbirlikçilere ve bağımsız devlet kurma hayali peşinde koşan ve bu uğurda akla sığmayacak çılgınlıklar yapan Ermeni ve Rum azınlıklara karşı mücadele edilmiştir. Türk Polisi, işgal altında bulunan bölgelerde emniyet ve asayişin korunması ve suç faillerinin meydana çıkarılmasında da başarılı çalışmalar yapmışlardır.

Mustafa Kemal’in Samsun’a ayak bastığı günlerde Samsun’da bir İngiliz yüzbaşının emrinde işgal kuvvetleri bulunuyor, kentin sokakların da dişinden tırnağına dek silahlı Pontus’çu Rum çeteleri dolaşıyor ve bunlara hiç kimse bir şey yapamıyordu.

Kurtuluş Savaşı başarıldıktan sonra İstanbul’u da yönetimi altına alan milli hükümet Osmanlı Devletinin Emniyeti Umumiye Müdüriyetini, İstanbul Polis Müdürlüğü haline dönüştürmüştür. Böylece Mondros Mütarekesi ve Kurtuluş Savaşı koşullarının Anadolu’da ortaya çıkardığı ikili polis sistemi, (bir yanda İstanbul’da Osmanlı Hükümetine bağlı, diğer yanda Milli Hükümetin oluşturduğu yeni Polis teşkilatı) teke indirgenmiş ve bütünlük sağlanmıştır. Ankara’da Milli Hükümetin Emniyet-i Umumiyesi Erzurum Milletvekili Durak Bey tarafından 1920 de teşkilatlandırılmaya başlanmış, aynı yıl içinde A.Naci Bey’ler, 1923 yılında Halit Bey Emniyet Genel Müdürlüğü yapmışlardır.

1923 yılında Ankara, Antalya, Adana, Samsun, Trabzon, Konya, Kastamonu, Sivas, Erzurum, Kars, Eskişehir, Elazığ, Zonguldak ve İzmit illerinin polis teşkilatları başında 25–30 lira maaşlı birer polis müdürü; Diyarbakır, Bitlis, Amasya, Tokat, Bolu, Afyonkarahisar, Malatya, Yozgat, Sinop, Menteşe, Urfa, Kayseri, Gaziantep, Ertuğrul illeri polis teşkilatlarının başında birer ser komiser; Rize, Kütahya, Ordu, Gümüşhane, Niğde, Aydın, Isparta, Silifke, Mardin, Kırşehir, Çorum, Denizle, Çankırı, Ardahan ve Artvin polis teşkilatlarının başında birer ikinci komiser; Aksaray, Burdur, Beyazıt, Sarat, Genç, Muş ve Van polis teşkilatlarının başında ise bir komiser muavini yönetici olarak görev yapmıştır.

Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet; Ulu Önderimiz Atatürk, silah arkadaşları ve ona inanan, bu uğurda mücadele eden tüm vatandaşların eseridir.

06 NİSAN

1917- ABD, Almanya’ya savaş ilan etti ve I. Dünya Savaşı’na müttefiklerin yanında girdiğini açıkladı.
1920- Anadolu Ajansı kuruldu.

1941- Mihver devletleri Yugoslavya’yı işgal etti. Almanlar Yunanistan’a girdi, Türk deniz sınırına kadar Doğu Akdeniz’i savaş bölgesi ilan etti. Türkiye, bunun üzerine Edirne ve Uzunköprü’de demir yolu köprülerini havaya uçurdu.

2006- Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in, bir kez daha görüşülmesi için Meclis’e geri gönderdiği, eski başbakan ve kapatılan RP’nin son genel başkanı Necmettin Erbakan’ın da cezasını evinde çekmesine olanak sağlayan kanun, Genel Kurulda aynen kabul edildi.

2012-Zonguldak’ın Çaycuma İlçesi girişinde bulunan Çaycuma Köprüsü çöktü. Köprüden geçen araçlar ve yayalar Filyos Çayı’na düştü.

07 NİSAN

1921- Afyon, Yunanlılardan geri alındı.

1922- İngiltere Savaş Bakanlığı, Ankara hükümetinin iletmiş olduğu önerilerin kabul edilmemesini istedi.

İngiltere’nin oyalama taktiği güderek, zaman kazanmak istediği anlaşıldı.

1978- Muğla’nın Yatağan ilçesinde termik santral temeli atıldı.

1994- Almanya, sivil halka karşı kullanıldığı iddiasıyla Türkiye’ye silah ambargosu koydu.

08 NİSAN

1924- Şeriye mahkemelerini kaldıran yeni Mahkemeler Teşkilatı Kanunu TBMM’de kabul edildi. Kadıların yerini hâkimler aldı.

1956- Seyhan Barajı hizmete girdi.

1982- Ottowa Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri Kani Güngör, Ermeni terör örgütü ASALA’nın saldırısında ağır
yaralandı.

1996- Lice, Hani ve Genç ilçelerinde terör örgütü PKK’ya karşı düzenlenen operasyonlarda 110 terörist öldürüldü. Operasyonlarda, 27 asker şehit düştü.
1999- Hakkâri Valisi Nihat Canpolat’a, Yüksekova ilçesinde bombalı saldırı düzenlendi. Canpolat saldırıdan küçük sıyrıklarla kurtuldu, şoförü öldü, 7 kişi yaralandı.

09 NİSAN

1936- İstanbul Telefon Şirketi devletçe satın alındı.

1982- Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında Dışişleri Bakanlığı yapan Prof. Dr. Turan Güneş 61 yaşında öldü.

1985- Kapatılan MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş, 4,5 yıl tutuklu kaldıktan sonra tahliye edildi.

1994- İşadamları Vehbi Koç ve Sakıp Sabancı, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’den olağanüstü hal ilan edip ekonomiye el koymasını istedi.

1998- Mekke yakınlarında Mina’da 180 hacı adayı şeytan taşlama sırasında yaşanan izdihamda yaşamını yitirdi.

10 NİSAN

1845- Emniyet teşkilatı kuruldu.

1920- Şeyhülislâm Dürrizade Abdullah, yayınladığı fetva ile Kuvayı Milliyecilerin kâfir olduğunu ve öldürülmeleri gerektiğini ilan etti.

1926- Türk uyruğunda bulunan her türlü şirket ve müesseselerde işlemlerin ve kayıtların Türkçe tutulması
zorunluluğuna ilişkin yasa benimsendi.
1927- Binaların numaralandırılmasına ve sokakların adlandırılmasına ilişkin yasa kabul edildi.
1928- Anayasa’nın ”din” ile ilgili maddelerinde değişiklikler yapılarak, dini ibareler Anayasa metninden
çıkarıldı. ”Türkiye Devletinin dini, din-i İslam’dır” cümlesi, Anayasa metninden çıkarıldı. Milletvekilleri ve
Cumhurbaşkanı, yemin ederken ”vallahi” yerine ”namusum üzerine söz veririm” diyecek.

2010- Türkçe dışındaki dillerde propagandaya hapis cezasını kaldıran yasa değişikliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

11 NİSAN

1920- Sadrazam Damat Ferit, Kuvayı Milliye aleyhinde bildiri yayınladı.

1920- Urfa, Fransız işgalinden kurtuldu.

1991- Terörle Mücadele Yasası kabul edildi.
1995- GAP kapsamında Harran Ovası’na ilk su verildi.
1997- Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nün, Bosna’da görev yapan Türk Barış Gücü’ne verilmesi kararlaştırıldı.

12 NİSAN

1925- Şeyh Sait ve adamları yakalandı. Ayaklanma hükümet güçleri tarafından bastırıldı.

1961- Sovyetler Birliği uzaya ilk insanı gönderdi. ”Vostok I” ile uzaya giden Yuri Gagarin, uzayda 108 dakika kaldı.

1969- Sonradan Atatürk Kültür Merkezi adını alacak İstanbul Kültür Sarayı, Aida Operası ve Çeşmebaşı Balesi
ile açıldı.

1983- Eski Bayındırlık bakanlarından Şerafettin Elçi, Yüce Divan’da iki ayrı suçtan dolayı görevini kötüye
kullandığı gerekçesiyle toplam 2 yıl 4 ay hapis, 4 bin 660 lira para cezasına mahkûm edildi.

 

Kep Adresi [email protected]