reklam
reklam
SON DAKİKA

Köroğlu Gazetesi | Bolu

DANIŞTAY KURULDU (10 MAYIS 1868)

DANIŞTAY KURULDU (10 MAYIS 1868)
03 Mayıs 2020 - 12:08

Şurayı Devlet adıyla 1868 yılında Danıştay’ın kurulması, ülkede 19. yüzyılın ilk yıllarında başlayan ıslahat ve yenileşme hareketlerinin en önemlilerinden biridir.

Padişah Abdülaziz’in 10 Mayıs 1868 günlü nutkuyla fiilen çalışmaya başlayan Şurayı Devlet,  “Kavanin (kanunlar) ve nizamat (nizamlar) layihalarını (tasarılarını) tetkik ve tanzim, mesalihi mülkiyeyi (mülkiye işlerini) tetkik, hükümet ile eşhas  (kişiler) beyninde mütehaddis (meydana gelen, ortaya çıkan) deaviyi rü’yet (davalara bakmak) ve memurini devletin tahkik ahvaliyle (soruşturma halleriyle), muhakemelerini icra” görevlerini yerine getirmek üzere kurulmuştur. “Hükümet ile eşhas beyninde mütehaddis davaları” görmek ve çözümlemek görevi, 1876 Kanuni Esasisi ile genel mahkemelere bırakıldığından, İmparatorluk Danıştay’ının yargısal görevi çok sınırlı kalmıştır.

İmparatorluk döneminde 54 yıl görev yapan Danıştay’ın faaliyeti, 4 Kasım 1922 tarihinde İstanbul’daki bütün merkez kuruluşlarının TBMM Hükümetinin idaresine geçtiği sırada sona ermiş, Cumhuriyet devrinde 669 sayılı Kanunla Danıştay yeniden kurulup, 6 Temmuz 1927 tarihinde çalışmaya başlamıştır. 669 sayılı Kanuna göre Danıştay, üç idari bir dava dairesi olmak üzere, dört daireden oluşmaktaydı.

1961 Anayasası, mahkemelerin ve hâkimlerin bağımsızlığını hem yasama ve hem de yürütme organlarına karşı koruyabilmek için gerekli hükümleri öngörmekte idi. Bu Anayasanın 114 üncü maddesinde, “İdarenin hiçbir eylem ve işlemi yargı mercilerinin denetimi dışında bırakılamaz” denilmiş ve 1982 Anayasası ile bazı kısıtlamalar getirilmişse de, temel ilke korunmuştur.

1982 yılında ayrıca, ilk derece idari yargı mercileri olan idare ve vergi mahkemelerinin kurulmasıyla, idari yargı örgütünün kuruluşu tamamlanmıştır. Bugün Danıştay, bu mahkemelerin üzerinde bir temyiz mercii olarak yargı görevine devam etmektedir.

Anayasa’da öngörülen Yüksek Mahkemelerden biri olan Danıştay, Anayasanın 155 inci maddesine göre,  yürütme organına yardımcı bir inceleme, danışma ve karar organı olmanın yanı sıra, yönetimin yargı yoluyla denetlenmesinde etkin ve önemli görev yapan bir yargı kuruluşudur.

Bugün Danıştay’ın idari görevleri ile yargı görevi birbirlerinden kesin olarak ayrılmış ve her iki görevi yürütecek daireler birbirinden tamamen ayrı olarak kurulmuşlardır. Yönetimin yargı yoluyla denetlenmesi görevini, idare ve vergi mahkemeleriyle birlikte, Danıştay’ın dava daireleri yürütmektedir.

Danıştay, 1982 yılında yürürlüğe giren 2575 sayılı Danıştay Kanunu’na göre örgütlenmiştir. 01.07.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6723 sayılı Danıştay Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişiklik hükmü uyarınca Danıştay, 11 dava, bir idari olmak üzere 12 Daireden oluşmaktadır.

Bugün Danıştay’da, Danıştay Başkanı, Başsavcı, Başkanvekilleri, Daire Başkanları ve Üyeler olarak, 128 yüksek mahkeme hâkimi görev yapmaktadır.

Danıştay’da ayrıca, dava dosyalarını inceleyerek daire veya görevli kurullara gerekli açıklamaları yapmak, tutanakları hazırlamak ve karar taslaklarını yazmakla görevli, tetkik hâkimleri ve davalar hakkında hukuki düşüncelerini bildirmek üzere savcılar bulunmaktadır.

05 MAYIS

1919- Paris Konferansı görüşmelerinde Lloyd George, Yunanlıların İzmir’e çıkarılmasını önerdi.

1925- Atatürk Orman Çiftliğinin kuruluş çalışmalarına başlandı.

1947- Belçika, İngiltere, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya, Lüksemburg, Norveç; bir araya
gelerek Avrupa Konseyini kurdu. Türkiye Avrupa Konseyine Ağustos 1949’da katıldı.

1955- Türk Kadınlar Birliğinin girişimiyle her yıl mayıs ayının ikinci pazar gününün ”Anneler Günü” olarak
kutlanmasına karar verildi. TKB, Nene hatun’u yılın annesi seçti.

1960- Sovyetler Birliği, bir süredir kayıp olan ABD’ye ait casus uçağı ”U–2”yi düşürdüğünü açıkladı.

1990- İlk özel televizyon kanalı olan Magic Box şirketinin Star 1 televizyonu programlı yayına başladı.

2000- Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM Genel Kurulunda yapılan 3. tur oylamada 330 oyla Türkiye Cumhuriyeti’nin 10. Cumhurbaşkanı seçildi.

2006- Cumhuriyet gazetesinin Şişli’deki binasının bahçesine pimi çekilmemiş bir el bombası atıldı.

06 MAYIS

1920- TBMM İcra Vekilleri kararnamesi ile İstanbul basınının Anadolu’ya girmesi yasaklandı.

1927- İstanbul Radyosu düzenli ve programlı yayınlarına başladı.

1930- Hakkâri’de 7,2 büyüklüğündeki depremde 2514 kişi öldü.

1936- Ankara Devlet Konservatuarı kuruldu.

1972- Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan hakkındaki idam cezaları, Cebeci Sivil Kapalı Cezaevinde
yerine getirildi.

2007- TBMM Genel Kurulu, Anayasa Mahkemesinin, cumhurbaşkanı seçimine ilişkin verdiği iptal kararının ardından yeniden yapılan 1. tur oylamada öngörülen toplantı yeter sayısı (367) bulunamadı. AK Parti Kayseri Milletvekili Abdullah Gül, cumhurbaşkanı adaylığından çekildiğini açıkladı.

2019- Yüksek Seçim Kurulu (YSK) üyeleri, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptaline ve yenilenmesine karar verdi.

07 MAYIS

1921- Türkiye Muallimler ve Muallim Cemiyetleri Birliği kuruldu.

1924- Cumhuriyet gazetesi, İstanbul’da yayımlanmaya başladı.

1973- Türkiye Yazarlar Sendikası kuruldu.
1979- İran’ın yeni lideri Humeyni, evlenme yaşını kızlarda 13’e, erkeklerde 15’e indirdi.

08 MAYIS

1952- Türkiye Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü kuruldu.
1961- Uluslararası Af Örgütü kuruldu.

1984- Sovyetler Birliği Los Angeles Olimpiyatlarını boykot edeceğini açıkladı.

1993- Üç bin kişi Gökova termik santraline karşı eylem yaptı.

09 MAYIS

1920- Anadolu Ajansı, ”Büyük Millet Meclisi adına Mustafa Kemal” imzasıyla ”İslam Âlemine Beyanname”yi
yayınladı: ”… Orduyu terhis etmek, köylülere Kuvayı Milliye’yi asi tanıtmak, milleti kendisine şeref veren en asil ve civanmert evladına karşı şüphe ve tereddüde düşürmek, sulhu hazırlamak için İngiliz emri altında çalışan
vatansızların ilk işi oldu.”

1955- ”Anneler Günü” Türkiye’de ilk kez kutlandı.
1955- Batı Almanya, NATO’ya katıldı.
1988- Basın Müzesi, İstanbul’da açıldı.

2015- 12 Eylül askeri darbesinin lideri ve 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren öldü.

2018- Yüksek Seçim Kurulu (YSK), 24 Haziran’daki Cumhurbaşkanlığı Seçimlerine Recep Tayyip Erdoğan, Meral Akşener, Muharrem İnce, Doğu Perinçek, Temel Karamollaoğlu ve Selahattin Demirtaş’ın katılabileceğini açıkladı.

10 MAYIS

1868- ”Danıştay” kuruldu.

1876- Osmanlı devletinde sansür uygulamasına ilişkin ilk ”Kararnamei Âli” çıkarıldı.

1919- İtilaf Devletleri temsilcileri, Paris’te, Yunanlıların İzmir’i işgali konusunda karar aldı.

1978- Tarihi Çiçek Pasajı binası çöktü. Enkaz altında kalan 7 kişi öldü, 16 kişi yaralandı.

2006- Şişli’deki Cumhuriyet gazetesi binasına bir hafta içinde ikinci kez el bombası atıldı.

11 MAYIS

1919- İtalyanlar Marmaris, Fethiye ve Bodrum’u işgal etti.

1938- Atatürk, çiftliklerini ve taşınmazlarını ulusa bağışladı.

1961- Yassıada’da ”Anayasayı ihlal” davaları başladı.

1997- IBM bilgisayar şirketinin süper bilgisayarı Deep Blue, gelmiş geçmiş en büyük satranç ustası kabul edilen
Gari Kasparov’u yendi.
2000- Terör örgütü ”Hizbullah” üyesi 32 sanığın yargılanmasına Ankara DGM’de başlandı.

2013- Hatay’ın Reyhanlı ilçesinde patlamalar oldu. Hatay Valisi, ”ölü sayısı 51” dedi.

 

 

 

Kep Adresi [email protected]