Yağmurların da artmasıyla birlikte sonbahar bütün bereketini sofralarımıza sunuyor. Alıç, kuşburnu, kızılcık derken onun da mevsimi başladı. Mantar…

Ülkemiz; ormanları, nemli vadileri, dağları, çayırları ve farklı iklim özellikleri ile pek çok mantar türüne ev sahipliği yapar. İlkbahar ve sonbahar yağmurları ile mantarların ortaya çıkması özellikle doğa tutkunları ve mantar avcılığı yapanları heyecanlandırır.

Mantar deyince de aklımıza tabiki milli mantarımız diyebileceğimiz Kanlıca geliyor. Aslında ormana mantar toplayıcılığı yapmak için çıkanların bir çoğu bu mantar için çıkıyor. Yenilebilen ve ayırt ediciliği yüksek olan istiridye, söbelen, sığırdili ve bolette bu örneklerin başında geliyor. Doğa bir çok lezzeti eşsiz mutfağından bizlere sunuyor.

Peki bütün mantarlar bu kadar güzel ve masum mu?

Mantarlar uzmanlık isteyen bir konu. Elbetteki köy yaşamını bilen ve çocukluğu köyden geçmiş her birey mantarlar konusunda az da olsa bilgi sahibidir. Gelişen teknoloji ve yapılan bilimsel araştırmalarla bir çok mantar türü ortaya çıkmakta ve tüketilip tüketilmeme durumu değişmekte. Örneğin; pazarlarda tezgahlarda da satılan bir çok kişinin tükettiği Tellice. Diğer bir adıyla saçaklı. Latincesiyle Ramaria. Yapılan bilimsel çalışmalar ve kaynak kitaplara bakıldığında bu mantarın zehirli ve toksik içeren bir tür olduğu sabit. Bir mantarı tüketiyor olmanız onun zehirli olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Size anlık olarak etki etmemesi süreç içinde vücudunuza zarar vermeyeceği anlamına gelmiyor. Doğru tanımlama mantar dünyasında birinci kural. Diğer bir örnek ise Köygöçüren (Amanita Phalloides) Dünya üzerindeki bir çok ölümlü mantar vakalarının sebebi bu mantar. Sadece bir tanesi bir insanın hayatını kaybetmesine sebep olacak kadar ölümcül bir mantar.

Peki, mantar zehirlenmelerinde belirtiler neler?

Aslında bu tüketilen mantarın türüne ve toksinine göre değişiyor. Genel anlamda bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı en belirgin belirtileri arasında. Bunun yanında terleme, baş dönmesi, sersemlik, uyku hali, bulanık görme, yüzde kızarma, çarpıntı ve bilinç değişiklikleri de görülebilir. En önemli nokta da belirtilerin hemen ortaya çıkmayabilmesidir. Böyle durumlarda karaciğer ve böbrek gibi organlarımız ciddi hasarlar görebilir.

Doğadan mantar toplarken en önemli kuralımız belli: Türünden kesin olarak emin olmadığımız hiçbir mantarı tüketmiyoruz. Çünkü yenilebilir mantarların yanında onlara benzeyen farklı türler de bulunabilir. Mantar toplamak ve tüketmek uzmanlık isteyen bir konudur. Doğadan toplanan mantarların tüketilmesi kişinin kendi sorumluluğundadır.

Doğayla kalın…